Ajo që nisi si një takim formal mes presidentit rus Vladimir Putin dhe të dërguarve të posaçëm të Donald Trump—Steve Witkoff dhe Jared Kushner—u shndërrua brenda pak minutash në një maratonë të vërtetë diplomatike. Në tryezën e gjatë dhe simbolike të Kremlinit, aty ku Putini zakonisht qëndron në distancë fizike me mysafirët, bisedimet u përqendruan në temën që përcakton sigurinë e kontinentit: luftën në Ukrainë.
Takim i vonuar, bisedime të gjata
Takimi, i parashikuar të zhvillohej të martën pasdite, u shty rreth 90 minuta pasi presidenti rus mori pjesë në një forum ekonomik, nga ku lëshoi deklarata të ashpra ndaj Europës. Pamjet e agjencisë ruse RIA tregojnë momentet e përshëndetjes së parë, ku Putin pyet delegacionin amerikan për përshtypjet e tyre nga Moska. Steve Witkoff nuk nguroi ta quante kryeqytetin rus “një qytet të mrekullueshëm”.
Mirëpo atmosfera miqësore zgjati pak. Sipas burimeve të NBC, bisedimet u zhvendosën menjëherë në çështjet më të ndjeshme të konfliktit, ku Putini ka përcaktuar tre “vija të kuqe” të panegociueshme:
1. Ruajtja e kontrollit rus mbi Donbasin dhe njohja zyrtare ndërkombëtare
2. Reduktim i thellë i ushtrisë ukrainase
3. Garanci ndërkombëtare për përfitimet territoriale të Rusisë
Këto kërkesa konsiderohen pengesat kryesore për një marrëveshje të mundshme paqeje.
Përbërja e tryezës: kush ishte me Putinin?
Në fotot e publikuara nga Kremlini dallohet përbërja e delegacionit rus:
- Në të djathtë të Putin qëndron Yuri Ushakov, këshilltar për politikën e jashtme
- Dy vende më tej, Kirill Dmitriev, drejtori i Fondit Rus të Investimeve të Drejtpërdrejta
Nga pala amerikane, Witkoff dhe Kushner janë pozicionuar përballë. Para takimit, dy të dërguarit kishin zhvilluar një drekë pune me Dmitriev, një nga figurat më të besuara të Kremlinit në marrëdhëniet ekonomike me SHBA.
Ukraina dhe SHBA përgatisin një plan 20-pikësh
Në të njëjtën ditë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky konfirmoi se Kievi dhe Uashingtoni kanë rënë dakord mbi një plan 20-pikësh, i cili synon krijimin e një kornize të re negociuese për paqen. Dokumenti fillestar është hartuar në Gjenevë dhe është detajuar në takimet e fundit në Florida midis negociatorëve amerikanë dhe ukrainas.
Megjithatë, Zelensky pranoi se tre çështje mbeten thelbësore dhe të vështira për kompromis:
- çdo marrëveshje me koncesione territoriale
- përdorimi i aseteve të ngrira ruse
- krijimi i një “aleance të vullnetarëve” – një grup shtetesh që do të garantojnë zbatimin e paqes
Ukraina kërkon një rol më aktiv të vendeve evropiane në procesin e negociimit, duke paralajmëruar se pa angazhimin e tyre zgjidhja do të jetë e brishtë.
Një nga kontaktet më të rëndësishme Trump–Moskë
Takimi në Kremlin shihet nga analistët si një prej kontakteve më të ndjeshme mes rrethit të gjerë të Donald Trump dhe Kremlinit në prag të çdo lëvizjeje të re diplomatike për Ukrainën. Edhe pse Witkoff dhe Kushner nuk mbajnë funksione zyrtare, prania e tyre në Moskë interpretohet si sinjal i përgatitjeve të administratës së ardhshme amerikane për një rol aktiv në drejtimin e negociatave.
Për momentin, mbetet e paqartë se sa afër apo larg është pala ruse gatishmërisë për kompromis. Por një gjë është e sigurt: maratona diplomatike e kësaj jave ka hapur një kapitull të ri në betejën për të gjetur një rrugëdalje nga konflikti më i madh në Europë që prej Luftës së Ftohtë.
