Sistemi gjyqësor në Albania vijon të përballet me një krizë të thellë të dosjeve të prapambetura, ndërsa raporti më i fundit i Këshilli i Lartë Gjyqësor tregon se rreth 150 mijë çështje mbeten ende në pritje shqyrtimi në të gjitha nivelet e gjykimit.
Sipas raportit të dorëzuar në Kuvend, një qytetari shqiptar mund t’i duhen mesatarisht afro 12 vite për të marrë një vendim përfundimtar në një çështje civile, duke kaluar në të tre shkallët e gjyqësorit.
Të dhënat tregojnë se në vitin 2025 situata është përkeqësuar ndjeshëm krahasuar me vitin 2024, kur KLGJ prezantoi strategjinë për uljen e backlog-ut. Në atë kohë numëroheshin rreth 114 mijë dosje stok, ndërsa tashmë sistemi përballet me afro 36 mijë çështje më shumë, ose një rritje prej 33%.
Gjykata e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm paraqitet si institucioni më i mbingarkuar. Në fund të vitit 2025, aty rezultonin 56,990 dosje në pritje, ndërsa mungojnë 42 gjyqtarë nga 78 që duhet të kishte organika.
Sipas raportit, çdo gjyqtari të Apelit i takojnë mesatarisht 1,804 dosje për shqyrtim.
“Kjo përfaqëson një nga sfidat më serioze të nivelit të dytë të gjykimit”, pranon vetë KLGJ në raportin e tij.
Problematike mbeten veçanërisht çështjet civile, të cilat përbëjnë 67% të stokut të dosjeve në Apel. Një çështje civile në këtë nivel mund të zgjasë mesatarisht mbi 6 vite, ndërsa në Gjykata e Lartë nevojiten edhe më shumë se 4 vite e gjysmë për një vendim përfundimtar.
Edhe Gjykata e Lartë vazhdon të ketë një volum të lartë pune. Në fund të vitit 2025 kishte 16,445 dosje stok, ndërsa 16 gjyqtarët e saj përballojnë mesatarisht 1,405 çështje secili.
Në gjykatat administrative situata mbetet po ashtu alarmante. Vetëm në Apelin Administrativ numërohen mbi 24 mijë dosje të pazgjidhura, ndërsa ngarkesa mesatare për çdo gjyqtar ka arritur në 2,116 çështje.
Raporti evidenton edhe mungesën e theksuar të gjyqtarëve në sistem. Në total, gjatë vitit 2025 sistemi ka funksionuar me vetëm 306 gjyqtarë aktivë, ose rreth 73% të kapacitetit të nevojshëm. Aktualisht rezultojnë 111 vakanca të paplotësuara në të gjitha nivelet e gjyqësorit.
Sipas standardeve europiane duhet të ketë të paktën 21.9 gjyqtarë për 100 mijë banorë, ndërsa në Shqipëri ky tregues është vetëm 17.3 gjyqtarë për 100 mijë banorë.
Ndërkohë, më pak problematike paraqiten Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar dhe Apeli i saj, ku shumica e çështjeve shqyrtohen brenda gjashtë muajve.
