Pretendimet e fundit nga shërbime perëndimore të inteligjencës se në mostrat biologjike të Alexei Navalny është zbuluar epibatidinë kanë rikthyer në vëmendje përdorimin e substancave jashtëzakonisht të rralla dhe të fuqishme në raste helmimesh politike.
Çfarë është epibatidina?
Epibatidina është një toksinë shumë e fuqishme që gjendet natyrshëm në lëkurën e disa bretkosave tropikale të Ekuadorit.
- Vepron mbi receptorët nikotinikë në sistemin nervor.
- Mund të shkaktojë konvulsione, të vjella dhe paralizë të frymëmarrjes.
- Për përdorim si helm do të kërkonte përpunim laboratorik shumë të sofistikuar.
Rasti Navalny dhe Novichok
Në vitin 2020, laboratore perëndimore identifikuan helmim të Navalny-t me një agjent nervor të familjes Novichok – një seri armësh kimike të zhvilluara gjatë periudhës sovjetike.
Novichok:
- Bllokon enzimën acetilkolinesterazë.
- Shkakton spazma të pakontrolluara muskulore.
- Mund të çojë në kolaps respirator dhe rrezik të lartë për jetën.
Një agjent i së njëjtës familje u përdor edhe në helmimin e ish-agjentit rus Sergei Skripal në Salisbury në vitin 2018, çka çoi në krizë të thellë diplomatike mes Rusisë dhe vendeve perëndimore.
Rasti Litvinenko dhe polonium-210
Një tjetër precedent është helmimi i ish-oficerit të FSB-së Alexander Litvinenko në Londër në vitin 2006 me polonium-210, një substancë radioaktive që shkakton dëmtime fatale të organeve të brendshme.
Debati ndërkombëtar
Autoritetet ruse kanë mohuar çdo përfshirje në këto raste. Ndërkohë, shumë qeveri perëndimore i kanë cilësuar këto incidente si pjesë e një modeli të qëllimshëm eliminimesh dhe frikësimi politik.
Rastet e Navalny-t, Skripal-it dhe Litvinenko-s kanë thelluar ndarjen gjeopolitike dhe kanë ngritur shqetësime serioze për përdorimin e agjentëve kimikë dhe substancave të rralla si mjete atentatesh në arenën ndërkombëtare.
