Një nga vullkanet nëndetare më aktive në botë, Axial Seamount, i ndodhur rreth 480 kilometra larg brigjeve të shtetit amerikan Oregon, pritet me gjasa të larta të shpërthejë gjatë vitit 2026, sipas vlerësimeve të fundit shkencore.
Ekspertët kishin parashikuar më herët se një shpërthim mund të ndodhte në fund të vitit 2025, por kjo nuk u konfirmua. Të dhënat e reja tregojnë se aktiviteti vullkanik po intensifikohet, ndërsa një shpërthim i mundshëm pritet në mesin ose në fund të vitit 2026. Sipas specialistëve, ngjarja nuk përbën rrezik të drejtpërdrejtë për njerëzit.
Axial Seamount ndodhet në një zonë ku ndahen pllakat tektonike, në kreshtën Juan de Fuca, dhe njihet për aktivitetin e tij të shpeshtë. Shpërthime janë regjistruar në vitet 1998, 2011 dhe 2015, ndërsa studiuesit besojnë se mund të kenë ndodhur edhe të tjera që nuk janë vëzhguar.
Sipas të dhënave shkencore, vullkani po kalon një fazë me rritje të aktivitetit sizmik dhe me ngritje të vazhdueshme të shtratit të detit, proces që lidhet me lëvizjen e magmës nën fundin e oqeanit dhe që sinjalizon afrimin e një shpërthimi të ri.
Gjatë një shpërthimi nëndetar, llava derdhet në fundin e oqeanit dhe ftohet pothuajse menjëherë për shkak të temperaturës së ulët të ujit, duke formuar struktura karakteristike në formë “jastëku”. Ky proces është shkatërrues për organizmat detarë që ndodhen pranë zonës së shpërthimit, por njëkohësisht krijon kushte për rritjen e burimeve hidrotermale dhe formimin e të ashtuquajturve “duhanpirës të zinj”.
Të dhënat historike tregojnë se pas shpërthimeve të mëparshme, kaldera e vullkanit është fundosur deri në tre metra. Skenari më ekstrem do të ishte një shembje e madhe e anëve të vullkanit, e cila teorikisht mund të shkaktonte cunami, por ekspertët theksojnë se kjo mundësi konsiderohet shumë e vogël.
Pavarësisht aktivitetit të shtuar, shkencëtarët sigurojnë se Axial Seamount nuk përbën kërcënim për jetën njerëzore, pasi ndodhet në thellësi të madhe dhe larg brigjeve. Vetëm një skenar jashtëzakonisht i rrallë do të mund të kishte pasoja serioze, ndërsa me të dhënat aktuale një rrezik i tillë nuk parashikohet.
