Portugalia po i afrohet shpalljes zyrtare të një krize energjetike, për shkak të rritjes së ndjeshme të çmimeve të gazit dhe karburanteve në tregjet ndërkombëtare.
Ministrja e Mjedisit dhe Energjisë, Maria da Graça Carvalho, paralajmëroi se vendi është shumë pranë përmbushjes së kritereve të vendosura nga Bashkimi Evropian për aktivizimin e këtij mekanizmi. Sipas saj, një shpallje e tillë do të hapte rrugën për masa të jashtëzakonshme në mbrojtje të familjeve dhe bizneseve.
Kriza nuk lidhet me mungesë furnizimi, por me rritjen e fortë të çmimeve. Sipas rregullave të BE-së, një krizë energjetike mund të shpallet nëse çmimet e gazit arrijnë nivele shumë të larta, konkretisht mbi 2.5 herë mesataren e pesë viteve të fundit dhe jo më pak se 180 euro për megavat/orë, ose nëse çmimet për konsumatorët rriten ndjeshëm, deri në rreth 70%.
Nëse këto kushte përmbushen, vendimi përfundimtar merret nga Këshilli i BE-së, ndërsa shteti përkatës duhet të njoftojë Komisionin Evropian dhe të ndjekë procedurat përkatëse.
Në këtë situatë, qeveria portugeze po shqyrton një sërë masash për të amortizuar goditjen ekonomike. Një nga opsionet është vendosja e përkohshme e çmimeve të rregulluara të energjisë elektrike, madje edhe nën kosto, me qëllim lehtësimin e barrës për konsumatorët. Kjo do të shoqërohej me kompensim për furnizuesit, në mënyrë që të mos dëmtohet tregu.
Rritja e çmimeve të energjisë në Evropë lidhet me ndryshimet e fundit në tregjet globale, përfshirë pasojat e luftës në Ukrainë dhe shkëputjen graduale nga gazi rus. Kjo ka detyruar BE-në të rishikojë rregullat e tregut dhe të krijojë mekanizma të rinj për përballimin e krizave.
Autoritetet në Lisbonë theksojnë se shpallja e krizës energjetike nuk është sinjal për mungesë energjie, por një instrument mbrojtës për të përballuar goditjet e forta të çmimeve dhe për të ruajtur stabilitetin ekonomik.
