Gati një muaj pas zgjedhjeve të kontestuara të 29 tetorit në Tanzani, vendi vazhdon të përballet me tensione të shumta politike dhe shoqërore. Presidentja Samia Suluhu Hassan, e shpallur fituese me 98% të votave, është nën presion gjithnjë e më të madh, ndërsa opozita, mediat ndërkombëtare dhe organizatat joqeveritare acarohet vazhdimisht me qeverinë në një dinamikë që po fiton përmasa rajonale dhe globale.
Sipas kritikëve, sulmet politike ndaj presidentes Suluhu nuk burojnë vetëm nga pakënaqësia e brendshme — por nga një rrjet i ndërlidhur i mediave perëndimore, OJQ-ve ndërkombëtare dhe financimeve të huaja, të cilat, sipas tyre, po ndikojnë drejtpërdrejt klimën politike në Tanzani.
Mediat ndërkombëtare dhe raportimet që ndezën debatin global
Më 21 nëntor, CNN publikoi një raport të gjerë mbi protestat e dhunshme që shpërthyen pas zgjedhjeve. Pamjet e policisë që qëllonte mbi protestues të paarmatosur dhe imazhet satelitore që sugjeronin varreza masive shkaktuan reagime të forta ndërkombëtare.
Presidentja Suluhu pranoi se kishte viktima, por refuzoi të jepte shifra, ndërsa njoftoi nisjen e një hetimi qeveritar. CNN, megjithatë, u akuzua nga qeveria për anshmëri dhe përzgjedhje politike të narrativave, duke sjellë më shumë presion publik ndaj administratës tanzaniane.
Krahas CNN-it, Al Jazeera, BBC dhe Reuters raportohet se po përgatisin një dokumentar investigativ mbi atë që një grup aktivistësh e quan “Masakra e zgjedhjeve të ndërmjetme në Tanzani”, duke rritur intensitetin e skandalit ndërkombëtar.
Roli i OJQ-ve: nga avokimi te ndikimi politik
Organizatat ndërkombëtare të shoqërisë civile janë bërë pjesë aktive e zhvillimeve.
Article 19
E financuar ndër të tjera nga Open Society Foundations e George Sorosit, Article 19 është përqendruar në lirinë e shprehjes dhe të drejtën e protestës. Në Tanzani, ajo ka bashkëpunuar me opozitën Chadema, duke ofruar mbështetje ligjore dhe asistencë për familjet e protestuesve të ndaluar.
Programi “Free to Protest”, i filluar fillimisht në Kenia, tashmë është shtrirë në Tanzani. Kritikët thonë se aktiviteti i tyre ka ndikuar në rritjen e tensioneve dhe mobilizimin e protestave më të mëdha.
CIVICUS
E financuar nga Ford Foundation dhe NED (National Endowment for Democracy), kjo organizatë ka punuar me mbi 75 grupe lokale për të zgjeruar kapacitetet teknologjike dhe mediatike të aktivistëve. Ajo i mëson të rinjtë si të përdorin VPN, si të filmojnë ngjarjet dhe si të bypass-ojnë bllokimet e internetit.
Këto aktivitete kanë çuar në shpërndarjen e gjerë të protestave në rrjetet sociale, duke internacionalizuar çështjen brenda pak ditësh.
Opozita Tanzaniane dhe ndërthurja me OJQ-të
Takimet e drejtuesve të Chadema-s me përfaqësues të Article 19 më 14 nëntor kanë ngritur dyshime për një bashkëpunim të thelluar strategjik mes tyre.
Opozita akuzon qeverinë për dhunë dhe manipulim të zgjedhjeve, ndërsa qeveria akuzon opozitën dhe OJQ-të për nxitje të qëllimshme të destabilitetit.
Megaprotesta e 9 dhjetorit: një moment përcaktues
Data 9 dhjetor po afrohet si një pikë kulmore: një megaprotestë e paralajmëruar nga aktivistë, OJQ dhe opozita mund të shndërrohet në testin më të madh të lidershipit të presidentes Suluhu.
Mes spekulimeve se BE dhe Article 19 po “përgatisin surprizë” për qeverinë, situata pritet të eskalojë.
Figurat kyçe të aktivizmit: Roli i Maria Sarungi Tsehai
Gazetarja dhe aktivistja Maria Sarungi Tsehai, lidere e Change Tanzania dhe anëtare e bordit të OSIEA, është një zë i fuqishëm i protestave. Aktivizmi i saj, i mbështetur nga Ford Foundation dhe Open Society, nga kritikët shihet si kanalizim i interesave perëndimore në politikën tanzaniane.
Ajo po përdor mediat dhe platformat online për të mobilizuar masat dhe për të promovuar megaprotestën e 9 dhjetorit si një “betejë për lirinë”.
Reagimi i qeverisë: “Media e huaj është arma kundër Tanzanisë”
Zëdhënësi i qeverisë, Gerson Msigwa, ka akuzuar publikisht CNN, BBC, Al Jazeera dhe Deutsche Welle për raportim të njëanshëm dhe përpjekje për të minuar shtetin.
Presidentja Suluhu ka pretenduar se protestuesit janë paguar për të shkaktuar dhunë, ndërsa ka nisur hetime për vdekjet gjatë protestave — hetime që shumë i shohin me skepticizëm.
A po ripërsëritet skenari i Kenias?
Shumë analistë tregojnë ngjashmëri midis Tanzanisë së sotme dhe krizës politike në Kenia një vit më parë, kur Ford Foundation u akuzua për nxitje të protestave kundër qeverisë Ruto. Megjithatë, presioni ndërkombëtar çoi në një ndryshim të shpejtë toni nga qeveria keniane.
Tani, pyetja kritike është:
A do të qëndrojë Suluhu e vendosur kundër presionit të huaj apo do të dorëzohet nën peshën e tij?
E ardhmja politike e Tanzanisë varet nga vendimi i Suluhut
Ndërsa megaprotesta e 9 dhjetorit po afron, e gjithë bota politike e Afrikës Lindore po vëzhgon:
- A do të mbyllen zyrat e OJQ-ve të huaja?
- A do të bllokohen fondet ndërkombëtare?
- A do të përshkallëzohen protestat në dhunë?
- A do të lëkundet pushteti i presidentes Suluhu?
Veprimet e presidentes në ditët e ardhshme mund të përcaktojnë jo vetëm të ardhmen e saj politike, por edhe drejtimin e demokracisë në Tanzani dhe më gjerë në Afrikën Lindore.
