Tensionet mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara po rriten sërish, pasi Teherani po këmbëngul se kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit përbën një nga fitoret e tij kryesore strategjike pas konfliktit të fundit dhe nuk ka ndërmend të tërhiqet nga ky qëndrim.
Sipas analistëve, autoritetet iraniane pretendojnë se të gjitha anijet tregtare që kalojnë përmes Hormuzit duhet të respektojnë itineraret dhe udhëzimet e përcaktuara nga Teherani, ndërsa Uashingtoni këmbëngul se kjo rrugë detare duhet të mbetet e hapur për lundrim të lirë ndërkombëtar.
Mosmarrëveshja lidhet me interpretimin e memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar mes palëve, i cili parashikon që Irani të garantojë kalimin e sigurt të anijeve tregtare dhe të bashkëpunojë me Omanin për administrimin e ardhshëm të ngushticës, por nuk i njeh në mënyrë eksplicite autoritet ekskluziv mbi lundrimin në këtë zonë.
Analistja Negar Mortazavi ka vlerësuar se mesazhi i Teheranit është i qartë: Ngushtica e Hormuzit mbetet e hapur, por jo sipas kushteve të vendosura nga Shtetet e Bashkuara. Sipas saj, administrata amerikane po kërkon një interpretim më të gjerë të marrëveshjes, ndërsa Irani këmbëngul që ajo të zbatohet vetëm sipas tekstit të dakordësuar.
Ekspertët e Crisis Group vlerësojnë se paqartësitë në memorandum ndihmuan fillimisht në ndalimin e luftimeve, por më pas janë kthyer në burim tensionesh, pasi secila palë po interpreton marrëveshjen në favor të interesave të veta.
Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se marrëveshja e përkohshme me Iranin është praktikisht e përfunduar pas sulmeve të fundit ndaj anijeve tregtare në Hormuz, ndërsa SHBA ka ndërmarrë kundërpërgjigje ushtarake dhe ka revokuar disa lehtësime ndaj eksporteve iraniane të naftës.
Megjithatë, ndërmjetës rajonalë, përfshirë Katarin dhe vende të tjera të Lindjes së Mesme, vijojnë përpjekjet diplomatike për rikthimin e palëve në tryezën e negociatave dhe shmangien e një përshkallëzimi të ri ushtarak. Pavarësisht tensioneve, situata në terren mbetet aktualisht e qetë, ndërsa bisedimet për një marrëveshje më të qëndrueshme vazhdojnë.
