Evropa po përgatit një strategji të re për të garantuar sigurinë e Ukrainës, duke kombinuar përpjekjet e saj me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara. Kjo qasje shihet si thelbësore në rast të arritjes së një marrëveshjeje paqeje me Rusinë dhe në konsolidimin e stabilitetit afatgjatë në kontinent.
Në planin aktual, disa elementë janë vënë në qendër të diskutimeve:
1. **Forca paqeruajtëse evropiane** – një koalicion shtetesh është i gatshëm të dërgojë trupa në Ukrainë për të garantuar sigurinë pas një armëpushimi. Këto njësi nuk do të kishin funksion ofensiv, por do të shërbenin si garanci për respektimin e marrëveshjeve dhe për mbrojtjen e civilëve.
2. **Mburoja e Qiellit (SkyShield)** – një strukturë mbrojtjeje ajrore që parashikon shtrirjen e sistemeve mbrojtëse dhe avionëve evropianë mbi hapësirën ajrore të Ukrainës perëndimore e qendrore, për të mbrojtur infrastrukturën dhe qytetet kryesore nga sulmet me raketa apo dronë.
3. **Fondet për mbrojtjen kolektive** – Bashkimi Evropian ka nisur një program shumëvjeçar, i quajtur “Readiness 2030”, i cili synon të forcojë kapacitetet mbrojtëse dhe të garantojë financime të qëndrueshme. Vlera e këtij programi pritet të arrijë deri në qindra miliarda euro, duke u fokusuar jo vetëm në Ukrainë, por edhe në sigurinë e përgjithshme të Evropës.
4. **Marrëveshje bilaterale afatgjata** – disa shtete evropiane, përfshirë Shqipërinë, kanë nënshkruar marrëveshje të posaçme 10-vjeçare me Ukrainën. Këto kontrata përfshijnë mbështetje ushtarake, ndihmë ekonomike dhe bashkëpunim në fushën e sigurisë.
5. **Instrumenti i Paqes Evropiane (EPF)** – një mekanizëm financiar i krijuar për të mbështetur shtetet partnere, i cili vetëm për Ukrainën ka dhënë mbi 11 miliardë euro ndihmë në furnizime ushtarake dhe mbështetje logjistike.
Megjithatë, përveç potencialit, ekzistojnë edhe sfida të mëdha. Së pari, çdo plan për forca paqeruajtëse mund të zbatohet vetëm pas një armëpushimi zyrtar, ndërsa Rusia ka deklaruar se kundërshton çdo prani ushtarake të Evropës në territorin ukrainas. Së dyti, disa ekspertë paralajmërojnë se këto garanci, pa mbështetjen e drejtpërdrejtë të Shteteve të Bashkuara, mund të mbeten vetëm simbolike dhe të mos arrijnë efektin e pritshëm.
Në përmbledhje, Evropa është e gatshme të ofrojë një kombinim të instrumenteve politike, ushtarake dhe financiare për të mbështetur Ukrainën. Megjithatë, dilema kryesore mbetet se nga do të sigurohen fondet e nevojshme dhe si do të shmanget rreziku i një përplasjeje më të gjerë me Rusinë. Qëndrueshmëria e këtij plani do të varet nga uniteti evropian, nga bashkëpunimi me SHBA-të dhe mbi të gjitha nga zhvillimet në terren.
