Dosja voluminoze e Prokurorisë së Posaçme hedh dritë mbi një nga skandalet më të rënda institucionale të viteve të fundit, ku projekti i ashtuquajtur “shtet digjital” rezulton i kapur nga një skemë e mirëorganizuar kriminale. Në qendër të hetimit ndodhet Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit, e cila sipas materialeve hetimore është shndërruar në një mekanizëm për grabitjen sistematike të fondeve publike.
Përgjime, prova audio, dokumente zyrtare dhe dëshmi tregojnë se tenderët publikë nuk kanë shërbyer si instrument zhvillimi apo modernizimi, por si mjet për përfitime të paligjshme, të paracaktuara dhe të garantuara nga një grup i strukturuar me role të ndara qartë. Procedurat e prokurimit, sipas hetimit, janë manipuluar që në fazën e hartimit të kritereve, duke mbyllur konkurrencën dhe duke përjashtuar operatorët ekonomikë që nuk ishin pjesë e skemës.
Në fazën e parë, dosja përshkruan kapjen e institucionit përmes kontrollit të tenderëve. Fituesit vendoseshin paraprakisht, ndërsa dokumentacioni përdorej vetëm për të krijuar një fasadë ligjore. Vlerat e projekteve fryheshin artificialisht, duke hapur hapësira për përfitime të mëdha financiare, ndërkohë që konkurrenca reale eliminohej.
Në kapitullin e dytë, hetimi zbardh prova audio dhe komunikime që tregojnë koordinim të plotë mes personave të përfshirë. Diskutime të hapura mbi ndarjen e projekteve, përjashtimin e subjekteve të padëshiruara dhe ndërtimin e kritereve fiktive faktojnë se procesi i prokurimit ka qenë i kontrolluar në çdo hallkë. Skualifikimet formale dhe shpallja e fituesve pa garë reale kanë krijuar një sistem konkurrencë të rreme.
Dosja merr një kthesë edhe më të rëndë në momentin kur dokumenton përdorimin e dhunës. Biznese që kanë tentuar të ankimojnë procedurat ose të kundërshtojnë vendimet janë përballur me kërcënime, presione psikologjike dhe raste pengmarrjeje. Frikësimi, sipas hetimit, është përdorur si mjet për të mbyllur çdo rrugë ligjore dhe për të garantuar heshtjen e tregut. Mesazhi ishte i qartë: kush kundërshton skemën, përballet me pasoja.
Në fazën finale, SPAK ndalet te rrjedha e parave publike dhe dyshimet për pastrim të tyre. Fondet e përfituara nga kontratat e manipuluara dyshohet se janë qarkulluar përmes subjekteve tregtare dhe aktiviteteve të ndryshme për të fshehur origjinën e paligjshme. Hetimi ngre pikëpyetje të forta jo vetëm penale, por edhe politike dhe institucionale, duke vënë në diskutim rolin e strukturave mbikëqyrëse dhe heshtjen e institucioneve përgjegjëse.
Sipas dosjes, AKSHI nuk shfaqet si një institucion i dëmtuar rastësisht nga disa individë, por si një strukturë e orientuar sistematikisht për t’i shërbyer një skeme kriminale. Ky skandal nuk është thjesht çështje penale, por një goditje e rëndë ndaj besimit publik dhe konceptit të shtetit digjital.
Dosja rrezikon të jetë vetëm maja e ajsbergut. Hetimi hap rrugë për verifikime të tjera dhe për lidhje më të thella që mund të kenë garantuar pandëshkueshmërinë për vite me radhë. Pyetja që mbetet është nëse drejtësia do të shkojë deri në fund apo do të ndalet te hallkat e ndërmjetme.
