Media serbe Danas ka ngritur alarmin për një ndryshim të mundshëm strategjik në politikën e jashtme të Serbisë, duke sugjeruar se vendi mund të largohet gradualisht nga orientimi drejt Bashkimit Europian.
Sipas analizave dhe qëndrimeve të aktorëve politikë në Beograd, sinjalet e fundit tregojnë një afrimi më të madh me Rusinë dhe Kinën, ndërsa procesi i integrimit europian po zbehet gjithnjë e më shumë në prioritetet e qeverisë.
Sinjalet politike dhe përplasjet e brendshme
Deklaratat e fundit nga figura të rëndësishme të pushtetit, përfshirë Ana Brnabić, janë interpretuar si tregues të një ndryshimi kursi. Ajo ka kritikuar hapur standardet e dyfishta të Bashkimit Europian, pa përmendur nevojën për shkëputje nga ndikimi rus apo kinez.
Brenda koalicionit qeverisës, qëndrimet janë të ndara:
- disa forca janë hapur kundër integrimit në BE
- të tjera mbeten pro, por në pakicë
Kjo situatë tregon një fragmentim të brendshëm politik për orientimin strategjik të vendit.
Kritikat ndaj politikës së jashtme
Analistët dhe ish-diplomatë serbë vlerësojnë se politika e jashtme e Vuçiçit ka qenë e paqartë dhe shpesh kontradiktore.
Sipas tyre:
- negociatat me BE-në janë bllokuar
- marrëdhëniet rajonale janë tensionuar
- dialogu politik i brendshëm konsiderohet formal dhe jo real
Këto zhvillime po e vendosin Serbinë në një pozicion të pasigurt midis Perëndimit dhe Lindjes.
Strategjia “dy kahëshe”
Një nga kritikat kryesore është përdorimi i një strategjie të dyfishtë:
- në një moment Serbia shfaqet e përkushtuar ndaj integrimit europian
- në tjetrin dërgon sinjale për afrimin me Moskën dhe Pekinin
Kjo qasje shihet si një mënyrë presioni ndaj BE-së, por gjithashtu rrezikon të dëmtojë besueshmërinë ndërkombëtare të vendit.
Shqetësimi në Bashkimin Europian
Në Bashkimi Europian ka rritur shqetësimi se Serbia mund të ndjekë modele si:
- ngrirja e procesit të integrimit
- ose një devijim më i fortë drejt lindjes
Një skenar i tillë do të kishte pasoja serioze:
- rënie të investimeve të huaja
- dobësim të ekonomisë
- humbje të mbështetjes ndërkombëtare
Çfarë pritet më tej
Ekspertët paralajmërojnë se një ndryshim i plotë i kursit do të ishte shumë i kushtueshëm për Serbinë, si ekonomikisht ashtu edhe politikisht.
Megjithatë, zhvillimet e fundit tregojnë se vendi ndodhet në një moment kritik, ku duhet të përcaktojë qartë drejtimin e tij strategjik:
drejt integrimit europian apo drejt një modeli më të afërt me Rusinë dhe Kinën.
Përfundim:
Serbia duket se po hyn në një fazë vendimtare për orientimin e saj gjeopolitik. Sinjalet e dërguara nga pushteti tregojnë një lëkundje të fortë, që mund të riformësojë jo vetëm marrëdhëniet me BE-në, por edhe balancat në rajonin e Ballkanit.
