Televizioni publik belg RTBF i ka kushtuar një analizë protestave që po zhvillohen në Shqipëri, duke vlerësuar se lëvizja ka kaluar nga një kundërshtim ndaj projekteve të zhvillimit në zonat e mbrojtura në një debat më të gjerë mbi qeverisjen, transparencën dhe demokracinë.
Sipas artikullit, protestat nisën si reagim ndaj projekteve turistike të planifikuara në zonat e Zvërnecit, Sazanit dhe Vjosë-Nartës, por me kalimin e javëve u zgjeruan duke përfshirë kërkesa për më shumë transparencë, luftë kundër korrupsionit dhe përgjegjësi politike.
RTBF kujton se në fillim të vitit 2026, 41 organizata mjedisore nga 28 vende kërkuan pezullimin e projekteve deri në përfundimin e një vlerësimi të plotë dhe transparent të ndikimit në mjedis, duke shprehur shqetësime për biodiversitetin e zonës.
Në analizë citohet studiuesi Florent Marciacq, bashkëpunëtor në Institutin Francez për Marrëdhëniet Ndërkombëtare (IFRI), sipas të cilit lëvizja qytetare ka evoluar nga një protestë mjedisore në një debat mbi marrëdhënien mes qytetarëve dhe shtetit.
Sipas tij, simboli i flamingos rozë është shndërruar në një përfaqësim të kundërshtimit ndaj mënyrës së zhvillimit ekonomik, ndikimit të oligarkëve, çështjeve të pronësisë, korrupsionit dhe kërkesave për më shumë përgjegjshmëri institucionale.
Artikulli vëren se protestuesit kërkojnë jo vetëm rishikimin e projekteve të zhvillimit në zonat e mbrojtura, por edhe dorëheqjen e qeverisë. Gjithashtu përmenden shqetësime të ngritura nga pjesëmarrësit në protesta lidhur me koston e jetesës, pagat, pensionet, sistemin shëndetësor dhe emigrimin e të rinjve.
RTBF trajton edhe reagimin institucional ndaj protestave, duke përmendur procedimet penale ndaj disa protestuesve dhe debatet mbi balancën mes garantimit të rendit publik dhe respektimit të së drejtës për protestë.
Në analizë theksohet se protesta ka marrë edhe dimension ndërkombëtar, duke përmendur tubime solidariteti të organizuara jashtë Shqipërisë dhe interesimin në rritje të mediave ndërkombëtare për zhvillimet në vend.
Sipas Marciacq, protestat ngrenë një pyetje më të gjerë edhe për Bashkimin Evropian: si të balancohet mbështetja për stabilitetin në Ballkanin Perëndimor me kërkesën që procesi i anëtarësimit të mbështetet mbi respektimin e shtetit të së drejtës, demokracisë dhe standardeve europiane.
Artikulli paraqet analizën dhe vlerësimet e autorit dhe të ekspertit të cituar, ndërsa qëndrimet e tyre nuk përbëjnë konstatime zyrtare të institucioneve të Bashkimit Evropian.
