Shtetet e Bashkuara të Amerikës po përgatisin një ndryshim rrënjësor në qasjen e tyre gjeopolitike ndaj Ballkanit Perëndimor, me fokus të veçantë mbi Shqipërinë. Kështu është shprehur Enri Ceno, sekretari për Marrëdhëniet Ndërkombëtare në Partinë Demokratike, gjatë një interviste televizive, ku ka ngritur shqetësime serioze për lidhje, interesa dhe afera që sipas tij kanë ndikuar negativisht në klimën politike dhe ekonomike të vendit.
Sipas Cenos, një legjislacion i ri amerikan, i miratuar së fundmi në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në pritje të miratimit nga Senati, do të vendosë nën një vëzhgim të rreptë disa sektorë strategjikë në Shqipëri. Në fokus do të jenë energjia, kontratat publike-private (PPP), infrastruktura, si edhe siguria kibernetike. Ky ligj, sipas tij, do të shërbejë si formë e re e diplomacisë amerikane për rajonin dhe do të ketë efekt të detyrueshëm për qeveritë vendase.
Ceno theksoi se në vëmendjen e autoriteteve amerikane janë edhe lidhjet personale dhe biznesore të kryeministrit Edi Rama dhe zëvendëskryeministres Belinda Balluku me biznesmenin izraelit Roni Yeffet, i cili sipas tij ka pasur rol kyç në ndërmjetësimin e investimeve të huaja në Shqipëri. Ai pretendon se çdo investim strategjik ka kaluar përmes këtij personazhi, duke krijuar një mekanizëm të mbyllur ndikimi dhe përfitimesh.
Sipas Cenos, marrëdhëniet mes Ramës dhe Yeffet nuk kanë qenë vetëm të natyrës biznesore, por kanë përfshirë edhe diskutime gjeopolitike që bien ndesh me interesat e SHBA-ve, të rajonit dhe të disa vendeve aleate. Ai përmendi si shembull pjesëmarrjen e kryeministrit në ngjarje familjare të këtij biznesmeni, si dhe vizitat private të zyrtarëve të lartë shqiptarë në rezidencat e tij jashtë vendit.
Këto lidhje, sipas tij, kanë krijuar një mjedis armiqësor për investitorët e huaj seriozë, të cilët janë përballur me pengesa, presione dhe praktika të ngjashme me gjobëvënie. Një rast i tillë, i cilësuar si flagrant, është tërheqja e një kompanie të madhe amerikane të prodhimit të armatimeve, e cila kishte shprehur interes për të investuar në Shqipëri me mbështetjen e drejtpërdrejtë të Uashingtonit.
Ceno theksoi se përfshirja e personave të lidhur me qeverinë shqiptare në këtë proces ka qenë arsyeja kryesore e largimit të këtij investitori strategjik. Sipas tij, raste të ngjashme janë regjistruar edhe në sektorin e energjisë dhe atë minerar, ku disa kompani të huaja kanë hasur vështirësi serioze për të operuar normalisht në vend.
Në këtë kontekst, ai nënvizoi se doktrina e re amerikane e sheh sigurinë energjetike si pjesë të sigurisë kombëtare dhe se SHBA-të kanë rritur ndjeshëm vëmendjen ndaj rajonit. Emërimi i një ambasadoreje me mandat të zgjeruar në Greqi, me fokus në sigurinë energjetike nga Rumania deri në Turqi, sipas Cenos, është një sinjal i qartë për ndryshimin e strategjisë amerikane.
Në përfundim, Ceno tha se zhvillimet e fundit janë vetëm maja e ajsbergut dhe se shumë nga këto problematika janë denoncuar prej kohësh, por vetëm tani po dalin në sipërfaqe. Sipas tij, Shqipëria ndodhet përballë një momenti kritik, ku presioni ndërkombëtar dhe hetimet e brendshme mund të sjellin ndryshime të forta politike dhe institucionale.
