Edhe pse kostot e importeve ushqimore kanë rënë ndjeshëm gjatë tre viteve të fundit, tregu shqiptar i pakicës vazhdon të shfaqë rritje çmimesh, sidomos në periudhat e pikut si fundviti dhe sezoni turistik. Të dhënat tregojnë një mospërputhje të madhe midis çmimit me të cilin importuesit blejnë ushqimet dhe çmimit me të cilin qytetarët i blejnë në treg.
Sipas statistikave të Doganave, në tremujorin e tretë të vitit 2025 një kilogram produkte të grupit “Ushqime dhe pije alkoolike” ka kushtuar mesatarisht 116.7 lekë, duke shënuar:
- një ulje me 0.7% krahasuar me tremujorin e tretë 2024,
- dhe me 8% më pak se në tremujorin e parë 2024.
Rënia e çmimeve të importit shpjegohet me ofertën më të bollshme në tregjet ndërkombëtare, luhatjet e çmimeve globale, si dhe rritjen e kërkesës për shkak të turizmit, që po zëvendëson mungesën e prodhimit vendas.
Në kontrast të plotë me këto të dhëna, tregjet e pakicës kanë regjistruar rritje çmimesh me rreth 3% gjatë këtij viti, më shumë se inflacioni i përgjithshëm. Importuesit po blejnë më lirë, por konsumatori nuk e përfiton këtë ulje.
Arsyet kryesore lidhen me:
- marzhe të larta tregtare, pasi tregu është i përqendruar te pak kompani të mëdha;
- rritje të kostove të brendshme, sidomos pagave dhe transportit;
- reagim të ngadaltë ndaj uljes së çmimeve në tregjet globale;
- rritje sezonale të çmimeve, që bëhet zakonisht në fundvit dhe gjatë sezonit të verës, pavarësisht kostove reale të furnizimit.
Shqipëria më e shtrenjtë se BE për ushqimet – për herë të parë
Viti 2024 shënoi një kthesë historike: për herë të parë, çmimet e ushqimeve në Shqipëri rezultuan 1% më të larta se mesatarja e Bashkimit Europian. Kjo ndodh në një kohë kur fuqia blerëse e shqiptarëve është vetëm 41% e mesatares së BE-së.
Deri në vitin 2018, çmimet në vend ishin zakonisht 68–78% e mesatares europiane. Rritja konstante e viteve të fundit e ka ngushtuar këtë diferencë, deri në tejkalimin e mesatares së BE-së.
Produktet që rezultojnë më të shtrenjta për familjet shqiptare janë:
- Vezët, djathi dhe qumështi, të cilat arrijnë në 131% të çmimit mesatar të BE-së;
- Ushqimet e tjera bazë, rreth 124.8% e mesatares;
- Pijet joalkoolike, rreth 119% më të shtrenjta.
E vetmja kategori më e lirë se në BE mbeten cigaret, që kushtojnë sa 47% e mesatares europiane.
