EuroAlbania, 19 Qershor 2025
Programi “ASHK Rurale 2”, i promovuar si një reformë për të zgjidhur një herë e mirë çështjen e pronave në zonat rurale, po shndërrohet në një skemë të frikshme klientelizmi dhe korrupsioni. Me premtimin për t’i dhënë fund informalitetit dhe për të fuqizuar zhvillimin bujqësor, qeveria nisi fazën e dytë të procesit të regjistrimit të tokave në fshat. Por në vend të zgjidhjeve, realiteti në terren po dëshmon për një deformim sistematik të qëllimit të reformës.
Burime të shumta nga zona të ndryshme të vendit flasin për praktika abuzive që ndodhin nën emrin e legalizimit. Pronarët e vërtetë, me dokumente të trashëguara që datojnë që nga ndarja e tokave në vitet ‘90, po përjashtohen nga procesi. Ndërkohë, emra të lidhur me pushtetin lokal, biznesmenë të afërt me zyrtarë të ASHK-së apo individë që s’kanë pasur asnjëherë lidhje me pronën përkatëse, rezultojnë të regjistruar si përfitues.
Një fenomen i përhapur është kërkesa e ryshfetit për “përshpejtimin” e procedurave. Qytetarët denoncojnë se pa pagesa nën dorë, dokumentet e tyre “harrohen” në zyrat e ASHK-së. Për të tjerë, vonesat përdoren si mjet presioni për të detyruar një marrëveshje korruptive. Në shumë raste, tokat e vlefshme afër rrugëve kryesore, zonave turistike apo afër investimeve publike, rezultojnë të “rishpërndara” pa transparencë.
Kjo nuk është më një reformë për të rivendosur drejtësinë ndaj fshatarëve të lënë pas dore për dekada. Po bëhet një mekanizëm për të legalizuar abuzimin dhe për të përfituar vetëm një grusht njerëzish të lidhur me qeverinë dhe administratën lokale. Disa ekspertë të sistemit kadastral kanë dhënë dorëheqjen, duke deklaruar publikisht se presionet politike dhe ndërhyrjet janë bërë të padurueshme.
Qeveria hesht. Ministritë përgjegjëse shfaqen vetëm në kronikat e propagandës. Ndërsa në fshat, qytetarët shohin tokën e tyre duke u grabitur ligjërisht, me vula e me firma.
Kjo është jo vetëm një dështim administrativ, por një krim i heshtur institucional. Nëse drejtësia nuk reagon, dhe nëse organet e pavarura nuk hetojnë këto skema abuzimi, “ASHK Rurale 2” do të mbetet si një tjetër shembull i mënyrës se si në Shqipëri ligji përdoret për të mbrojtur jo të drejtën, por të fortin.
Për shqiptarët e zakonshëm në fshat, reforma ka emër tjetër: grabitje me firmë shteti.
