Me “shkronjat e kuqe të ndezura” është shkruar në histori kjo verë. Shkencëtarët, bazuar në të dhënat e shërbimit evropian Copernicus, zbulojnë se kjo ishte vera më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë. Por nuk ishte vetëm më e nxehta, por edhe më e gjata…, pasi temperaturat shumë të larta që nisën para fillimit zyrtar të verës u mbajtën pothuajse vazhdimisht në të njëjtat nivele, gjatë gjithë kohëzgjatjes së saj.
Shqetësuesja nuk është se temperaturat e larta (mbi 35 gradë Celsius) vazhduan edhe në javën e parë të shtatorit, duke arritur maksimumin historik në rajonet më veriore të Evropës, si Sllovenia, e cila për herë të parë në historia e tij regjistroi temperaturë mbi 35 gradë në shtator.
Shkencëtarët thonë se mund të mos kemi mbaruar ende, pasi fenomeni i ‘ kupolës së nxehtësisë ‘ i parë në vitin 2023, i cili shkaktoi valë të nxehta intensive të verës që vazhduan në shtator dhe tetor, duket se do të përsëritet.
Observatori i BE-së për Klimën regjistroi këtë verë në hemisferën veriore temperaturat më të larta të regjistruara globalisht që nga 1940, duke tejkaluar periudhën përkatëse rekord të vitit të kaluar dhe duke e bërë 2024-ën vitin më të nxehtë në Tokë.
Sipas të dhënave të Copernicus, temperatura mesatare globale midis qershorit dhe gushtit ishte 16.8 gradë Celsius, që është 0.69 gradë Celsius më e lartë se mesatarja 1991-2020.
Zëvendësdrejtoresha e agjencisë, Samantha Burgess, tha në buletinin e saj mujor se “gjatë tre muajve të fundit të 2024, planeti përjetoi qershorin dhe gushtin më të nxehtë, ditën më të nxehtë në histori dhe verën më të nxehtë veriperëndimore të regjistruar ndonjëherë.
Ajo paralajmëron se këto ngjarje ekstreme të motit “do të bëhen më intensive” nëse kombet në mbarë botën nuk reduktojnë urgjentisht emetimet e gazit serrë, duke vënë në dukje se emetimet e gazrave serrë të shkaktuara nga djegia e vazhdueshme e karburanteve fosile janë shkaku kryesor i ndryshimit të klimës.
Sipas raportit të Copernicus, gushti 2024 ishte gushti më i ngrohtë globalisht (së bashku me gushtin 2023), me një temperaturë mesatare të ajrit sipërfaqësor prej 16,82°C, 0,71°C mbi mesataren e gushtit 1991-2020. Gushti i këtij viti ishte 1,51°C mbi nivelet para-industriale dhe ishte muaji i 13-të në një periudhë 14-mujore për të cilën temperatura mesatare globale e ajrit në sipërfaqe tejkaloi 1,5°C mbi nivelet para-industriale.
Vit më i nxehtë
Sigurisht që nuk është vetëm çështje vere. Temperatura mesatare globale për 12 muajt e fundit (shtator 2023 – gusht 2024) është më e larta në rekord për çdo periudhë 12 mujore, 0,76°C mbi mesataren 1991-2020 dhe 1,64°C mbi mesataren para-industriale të viteve 1850- 1900. Këto vlera janë të njëjta me ato të regjistruara për dy periudhat e mëparshme 12-mujore, që përfundonin qershor dhe korrik 2024. Anomalia e temperaturës mesatare globale nga janari deri në gusht 2024 është 0.70°C mbi mesataren e periudhës 1991-2020, e cila është më e larta e regjistruar për këtë periudhë dhe 0,23°C më e ngrohtë se e njëjta periudhë e vitit 2023. Anomalia mesatare për muajt e mbetur të këtij viti duhet të ulet me të paktën 0,30°C për vitin 2024 për të mos qenë më e ngrohtë se viti 2023. Kjo nuk ka ndodhur kurrë në të gjithë grupin e të dhënave të mbajtura nga agjencia, duke e bërë gjithnjë e më të mundshme që viti 2024 të jetë viti më i ngrohtë i regjistruar.
