Rreth 5 vjet pas tërmetit tragjik të nëntorit 2019, Bashkia e Tiranës ka vendosur të shkatërrojë shumë godina e banesa të tjera private në Kombinat, në kuadër të atij që e konsideron si “Plan i Detyrueshëm Vendor”.
Në zbatim të këtij Plani, Bashkia e drejtuar nga Erion Veliaj ka shpallur tenderin me objekt “Ndërtimi i Infrastrukturës Publike…”, me fond limit 480 milionë lekë të reja ose afërsisht 5 milionë euro, së bashku me TVSH.
Projekti synon të ndërtojë ose të përmirësojë infrastrukturën rrugore, e cila lidh hapësirën sub-urbane të Kombinatit, ku janë ndërtuar pallatet e reja në kuadër të Rindërtimit, me pjesën tjetër të zonës.
Tashmë këto rrugë janë të domosdoshme, pasi pallatet e reja po ndërtohen dhe banorët që do t’i popullojnë do të kenë nevojë imediate për qarkullim.
Por, nga ana tjetër, ky Plan i Detyrueshëm Vendor, më saktësisht tenderi për ndërtimin e rrugëve të reja, zbulon zyrtarisht një tjetër “plan” që Veliaj duket se e ka pasur në mendje që në ditët e para pas tërmetit tragjik; largimin e banorëve, të cilëve iu dëmtuan banesat, lirimin e truallit ku dikur ishin pallatet e dëmtuar dhe vendosjen e kësaj hapësire në funksion të bosëve të biznesit të ndërtimit.
Nuk është pak. Bëhet fjalë për mijëra metra katror truall të lirë, në qendër të Kombinatit, të cilën Bashkia e liroi me fadroma, në kuadër të “emergjencës pas-tërmetit”.
Në dokumentat e tenderit të shpallur së fundmi, thuhet se “sipas Planit të detyrëshëm Vendor Kombinat, e gjithë qendra e Kombinatit do të kthehet në një zone elitare banimi, në të cilën qarkullimi automobilitik do të bëhet nëpërmjet një unaze të re që do të ndërtohet, rrugëve të brendshme dhe do të krijohen gjithashtu disa zona të reja zhvillimore…”.
Dokumentat nuk e përmendin se kush do të ndërtojë këtë “zonë elitare” në qendër të Kombinatit
Për të kuptuar më së miri atë që banorët e Kombinatit e quajnë “lojë” të Veliajt për të favorizuar biznesin e ndërtimit, duhet të kthejmë pak prapa në kohë.
Si u lirua trualli
Gjatë katër viteve të fundit, qindra banorë të Kombinatit kanë akuzuar shpesh kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj, se i shndërroi pasojat tragjike të tërmetit të 26 nëntorit 2019 në një mundësi të artë për t’i shërbyer klientelës së tij të ndërtimit.
Mëngjesin tragjik të atij nëntori 2019, dhjetra pallate në periferinë perëndimore të kryeqytetit pësuan dëmtime të përmasave të ndryshme. Disa prej tyre u shkatërruan keqas, ndërsa pjesa më e madhe kishin nevojë për riparime përforcuese.
Në momentet e para, qytetarët me të drejtë u përfshinë nga paniku dhe çdo plasaritje muresh i bënte ata të ndiheshin të pasigurt për të qëndruar në banesa.
Këtë panik të qytetarëve duket se e shfrytëzuan drejtuesit në Bashkinë e Tiranës, të cilët hartuan me urgjencë një plan të gjerë shkatërrimesh masive.
Pjesa më e goditur nga fadromat bashkiake ishte qendra e Kombinatit, në të cilën u krijua një truall i lirë në një sipërfaqe prej qindra mijëra metra katrorë. Banorët e dëmtuar pritën që Bashkia dhe qeveria të realizonin procesin e Rindërtimit në atë hapësirë që u lirua nga godinat e prishura me vendim të Këshillit Bashkiak.
Por, plani i Veliajt dhe bashkëpunëtorëve të tij ishte tjetërkund. Fillimisht, u kërkoi banorëve, diku me presion e diku me joshje, që të nënshkruan deklaratë, nga e cila hiqnin dorë nga pronësia e apartamenteve, të cilat u prishën. Në këtë mënyrë, sipas Bashkisë, ata do të përfitonin apartament të ri pas Rindërtimit.
Për ata që rezistuan të nënshkruan një kontratë të tillë dhe tentuan të mbanin pronësinë në zonën, ku më parë gjendej godina dhe apartamenti i tyre, zyrtarët lokalë përdorën “presionin”, duke u thënë “nën zë” se nuk do të përfitonin apartament të ri.
U vendos që pallatet e reja, në të cilat do të strehoheshin familjet e mbetura pa një çati mbi kokë, do të ndërtoheshin në një sub-periferi të Kombinatit, larg zonën së banuar, pa infrastrukturë rrugorë dhe aspak funksionale.
Ky ishte momenti kur qytetarët e Kombinatit e kuptuan se ata nuk do të ktheheshin më në zonën, ku kishin banuar për disa breza, por do të zhvendoseshin në “shtëpitë popullore” të ndërtuara nga Bashkia e Tiranës.
Ky ishte gjithashtu edhe momenti i parë, kur u kuptua se Bashkisë së Tiranës tashmë i kishte ardhur një vezë e artë në dorë-ishte krijuar një hapësirë gjigande, e cila mund të shfrytëzohej më së miri nga kompanitë private të ndërtimit.
Bashkia e Veliajt nuk e ka pranuar asnjëherë me zërin e qartë se çfarë do të bëhej me hapësirën e lirë të krijuar në Kombinat. Ata pak që besonin se e gjithë ajo zonë do të shndërrohej në lulishte dhe park për fëmijët, u zhgënjyen shumë shpejt.
Tashmë, kur kanë kaluar 5 vjet nga tërmeti tragjik, mijëra banorë u larguan nga zona, ku jetonin prej shumë vitesh, për t’i hapur rrugë bumit të shumëkatëshave privatë.
Më në fund, këtë e pranon edhe Bashkia e Tiranës.
“Do të prishen shumë objekte ekzistuese”
Plani për infrastrukturën e detyrueshme rrugore në Kombinat do të “shoqërohet me prishjen e shumë objekteve ekzistuese”, siç citohet në dokumentat e Bashkisë së Tiranës. Këto objekte janë godina private ose shtëpi banimi.
Plani parashikon 4 blloqe ndërhyrjeje.
Blloku i parë është aksi që pritet të lidh rrugët “Thimi Krej”-“Shaban Bardhoshi”-Rruga e Qelqit”
Infrastruktura e re rrugore e ka pikënisjen në rrugën “Thimi Krej”, pikërisht aty ku po ndërtohen godinat e reja për të pastrehët e tërmetit.
Siç duket nga pamjet, për momentin, rruga ka vetëm emër, por ajo nuk ekziston, pasi është rrethuar nga kantieri i ndërtimit. Megjithatë, Plani Vendor parashikon që këto godina të lidhen me “Rrugën e Qelqit”, nëpërmjet një aksi tjetër, i quajtur “Shaban Bardhoshi”.
Gjurma e rrugës pritet të kalojë pak a shumë në zonën e fotografuar më poshtë, nga ku dallohet qartë se aksi rrugor është i pamjaftueshëm për qarkullim normal.
