Përmbytjet e janarit 2026 kanë shkaktuar një nga goditjet më të rënda në bujqësinë shqiptare të viteve të fundit. Sipas vlerësimeve paraprake të ekspertëve, mbi 12 mijë hektarë tokë bujqësore janë përmbytur në rang kombëtar, duke prekur drejtpërdrejt rreth 5,800 fermerë.
Fatura e dëmeve në bujqësi, nga prodhimi i humbur dhe çmimet e tregut, llogaritet të variojë nga 14 deri në 30 miliardë lekë, ose deri në 300 milionë euro, kur përfshihet edhe zinxhiri i tregtimit dhe eksportit.
Goditje e rëndë në serra dhe prodhim intensiv
Më të prekurat janë serrat intensive, ku vetëm një hektar i shkatërruar përkthehet në dhjetëra milionë lekë humbje. Janë raportuar rreth 480 hektarë serra të dëmtuara, kryesisht me perime dhe luleshtrydhe, me humbje që arrijnë deri në 12 miliardë lekë.
Drithëra, foragjere dhe pemëtari
Në rang vendi janë dëmtuar:
- 3,598 ha drithëra
- 3,148 ha foragjere
- 4,151 ha kultura të tjera bujqësore
- 790 ha pemë frutore, vreshta dhe ullinj
Vetëm dëmet në drithëra dhe foragjere ndikojnë drejtpërdrejt edhe në blegtori, duke rritur kostot e ushqimit dhe rrezikun për sektorin.
Blegtoria dhe bletaria
Janë raportuar rreth 5,551 krerë bagëti të prekur dhe 147 koshere bletësh të dëmtuara. Humbjet në blegtori dhe bletari llogariten në 280–570 milionë lekë, pa përfshirë dëmet afatgjata nga mungesa e bazës ushqimore.
Banesa dhe infrastrukturë
Përmbytjet kanë dëmtuar të paktën 1,570 banesa, si dhe rrugë, ura dhe segmente infrastrukturore, duke izoluar zona të tëra dhe rritur ndjeshëm koston e rikuperimit për shtetin dhe familjet.
Eksportet në rrezik
Eksportuesit paralajmërojnë se për shkak të dëmeve në zonat kryesore prodhuese (Berat, Fier, Lushnjë), eksportet e frutave dhe perimeve mund të bien me 20–30%, duke sjellë humbje deri në 60 milionë euro vetëm nga tregjet e jashtme.
Fermerët përballë fatkeqësisë pa sigurim
Në Shqipëri, shumica e fermerëve janë të pambrojtur nga skemat e sigurimit, ndërsa fondet e emergjencave civile mbulojnë më pak se 5% të dëmeve. Kjo bën që barra financiare të bjerë pothuajse tërësisht mbi fermerët dhe familjet e prekura.
Ekspertët theksojnë se pa investime serioze në parandalim, sisteme paralajmëruese, sigurime bujqësore dhe infrastrukturë ujore, përmbytjet do të vazhdojnë të kthehen në një krizë ekonomike të përsëritur.
