Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka sinjalizuar një ndryshim të rëndësishëm qëndrimi në lidhje me anëtarësimin e vendit të tij në NATO. Sipas Financial Times, Zelensky ka deklaruar se është i gatshëm të heqë dorë nga kërkesa për anëtarësim në Aleancë, nëse Ukraina merr garanci të forta dhe të besueshme sigurie nga Shtetet e Bashkuara dhe partnerët evropianë.
Çfarë kërkon Ukraina në këmbim?
Zelensky ka sqaruar se Kievi po kërkon:
- Garanci bilaterale sigurie me SHBA-në, të ngjashme me mbrojtjen që ofron Neni 5 i NATO-s,
- Garanci shtesë nga vendet evropiane, si dhe nga partnerë të tjerë strategjikë, përfshirë Kanadanë dhe Japoninë.
“Po flasim për garanci sigurie reale dhe funksionale, që ta bëjnë Ukrainën të mbrojtur në mënyrë afatgjatë”, është shprehur presidenti ukrainas.
Konteksti diplomatik
Kjo deklaratë vjen në kuadër të bisedimeve të paqes që po zhvillohen në Berlin, ku Zelensky u takua për më shumë se pesë orë me:
- përfaqësuesit e presidentit amerikan Donald Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner,
- kancelarin gjerman Friedrich Merz.
Bisedimet pritet të vazhdojnë edhe ditën e nesërme, ndërsa pala amerikane ka dhënë sinjale pozitive.
Reagimi amerikan
Steve Witkoff deklaroi se gjatë takimeve është shënuar “shumë përparim” drejt një propozimi konkret për t’i dhënë fund luftës mes Ukrainës dhe Rusisë, duke lënë të kuptohet se një kompromis i madh diplomatik mund të jetë në formësim.
Pse është e rëndësishme kjo deklaratë?
Heqja dorë nga ambicia për anëtarësim në NATO ka qenë për vite me radhë një vijë e kuqe për Kievin, por edhe një nga argumentet kryesore të Moskës për justifikimin e agresionit. Gatishmëria e Zelenskyt për kompromis tregon:
- presionin e realitetit ushtarak dhe diplomatik,
- dëshirën për një zgjidhje të qëndrueshme sigurie,
- dhe një hap potencialisht vendimtar drejt paqes, nëse garancitë perëndimore rezultojnë reale dhe të zbatueshme.
Zhvillimet në Berlin pritet të jenë kyçe për të ardhmen e konfliktit, ndërsa komuniteti ndërkombëtar po ndjek nga afër çdo sinjal kompromisi.
