Vazhdon saga ligjore e ish-presidentit amerikan Donald Trump. Ditën e djeshme Gjykata e Lartë e SHBA dëgjoi argumentet nëse Trump mund të ndiqet penalisht për përpjekjet e tij për të përmbysur humbjen e tij në zgjedhjet e vitit 2020. Gjyqtarët ngritën pyetjen tipike nëse, dhe nëse po, deri në çfarë mase, ish-presidentët gëzojnë imunitet për sjelljet që pretendohet se përfshijnë akte zyrtare gjatë kohës së tyre në detyrë. Vendimi i gjykatës së lartë do të përcaktojë nëse Trump do të dalë në gjyq përpara zgjedhjeve të nëntorit për katër akuza të ngritura nga këshilltari special Jack Smith, duke përfshirë komplotin për të mashtruar Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, manjati ka ende disa shanse për të dalë fitimtar, duke qenë se tre nga nëntë gjyqtarët aktualisht në Gjykatën e Lartë u emëruan nga Donald Trump në mandatin e tij të parë presidencial. Gjithashtu, mund të ndihmojë fakti që vendimi nuk pritet të merret shpejt.
“Fitorja” e parë
Një shumicë e gjyqtarëve dukej të prirur të vendosin që ish-presidentët duhet të kenë të paktën një mbrojtje nga akuzat penale, por jo domosdoshmërisht “imunitetin absolut” që kërkon Trump. Rezultati më i mundshëm mund të jetë që gjykata e lartë të gjykojë, ndoshta ta kthejë çështjen në gjykatat më të ulëta për seanca më të nuancuara. Kjo do të ishte ende një fitore për Trump, i cili ka kërkuar para së gjithash të shtyjë një gjyq në çështjen e 6 janarit deri pas Ditës së Inaugurimit në 2025. Avokati i tij, John Sauer, u tha gjykatësve se një ish-president nuk mund të përballej me akuza penale, edhe nëse do të kishte vrarë një rival politik, nëse nuk do të ishte fajësuar dhe dënuar nga Senati. Disa gjyqtarë konservatorë, veçanërisht gjyqtari Brett Kavanaugh, ishin të bindur se ish-presidentët nuk mund të ndiqen penalisht për akte zyrtare dhe paralajmëruan se pozicioni i Departamentit të Drejtësisë në këtë rast do të lejonte çdo president të ri të ndiqte penalisht paraardhësin e tyre. Asnjë opinion i qartë dhe konciz i shumicës nuk doli këtë mëngjes. Por kjo është e mjaftueshme për ish-presidentin Donald Trump, të paktën tani për tani.
Shtyrja e vendimit
Gjykata e Lartë duket e gatshme të refuzojë pretendimet e ish-presidentit Donald Trump për imunitet gjithëpërfshirës në rastin e përmbysjes së zgjedhjeve federale, por gjithashtu sinjalizoi gjatë argumenteve gojore të enjten se gjyqi i tij mund të shtyhet deri pas zgjedhjeve të nëntorit. Gjyqtarët u shfaqën ngurrues ndaj çështjes së këshilltarit special Jack Smith kundër Trump, përpara se ta dërgonin atë në gjykatat më të ulëta për të zgjidhur disa nga çështjet e ndërlikuara në lojë. Ky proces mund të zgjasë me muaj, duke rritur mundësinë e rizgjedhjes së Trump përpara një gjyqi dhe për të bërë që çështja e suksesshme të zhduket. Smith i ka kërkuar gjykatës të parandalojë që Trump të vonojë procedurat, gjë që ka qenë thelbësore në strategjinë gjithëpërfshirëse ligjore të ish-presidentit. Por në apelin për imunitetin e Trump, gjykata po përballet me kritika për javët që u deshën për të vendosur nëse do ta merrte çështjen. Ka shqetësime, veçanërisht në të majtë, se ritmi i ngadaltë përfitoi nga strategjia më e gjerë ligjore e Trump për të shtyrë një gjyq deri pas zgjedhjes së tij.
“Loja” me gjyqtarët
Sakaq, tre nga nëntë gjyqtarët aktualisht në Gjykatën e Lartë u emëruan nga Donald Trump në mandatin e tij të parë presidencial. Ky fakt ka ngritur disa shqetësime tek kritikët e tij se këta gjyqtarë mund të tregojnë favore të veçantë për njeriun që i vendosi në pozicionin e tyre të pushtetit. Megjithatë, kjo nuk ka qenë shumë problematike në rastet e kaluara që kanë të bëjnë me ish-presidentin. Tre gjyqtarët – Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh dhe Amy Coney Barrett – mohuan përpjekjet e Trump për të sfiduar rezultatet e zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020. Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë kanë emërime të përjetshme – diçka që themeluesit e Amerikës shpresonin se do t’i vinte mbi pengesat e politikës amerikane. Mund të mos jetë gjithmonë kështu, por u jep atyre një shtresë shtesë mbrojtjeje nga hakmarrja politike.
