Një ndryshim i madh politik ka ndodhur në Hungaria, ku opozita ka arritur një fitore historike, duke i dhënë fund 16 viteve në pushtet të Viktor Orbán.
Vetë Orbán e pranoi humbjen, duke e cilësuar rezultatin “të qartë, por të dhimbshëm”, dhe konfirmoi se kishte telefonuar rivalin e tij për ta uruar.
Nga ana tjetër, lideri i opozitës Péter Magyar reagoi menjëherë pas fitores, duke falënderuar qytetarët dhe duke konfirmuar kontaktin me kundërshtarin.
Rezultatet dhe pjesëmarrja rekord
Zgjedhjet parlamentare për 199 vende në Kuvend prodhuan një rezultat të thellë:
- Partia Tisza e Magyar: rreth 137 mandate
- Partia Fidesz e Orbán: rreth 55 mandate
- Parti të tjera: mandate minimale
Pjesëmarrja ishte ndër më të lartat në historinë e vendit:
- rreth 77.8% e votuesve
- afro 5.8 milionë qytetarë në votime
Ky mobilizim i lartë konsiderohet faktor kyç në ndryshimin e pushtetit.
Pse humbi Orbán?
Viktor Orbán kishte ndërtuar një model të fortë qeverisjeje që nga viti 2010, por vitet e fundit u përball me:
- rritje të kostos së jetesës
- stagnim ekonomik
- akuza për korrupsion
- tensione me Bashkimin Evropian
Gjithashtu, marrëdhëniet e tij të afërta me Vladimir Putin dhe lidhjet politike me Donald Trump u kthyen në element polarizues për elektoratin.
Kush është Péter Magyar?
Péter Magyar është një figurë relativisht e re në politikë:
- ish-aleat i Orbán
- lider i partisë së qendrës së djathtë Tisza
- mbështetje e fortë nga votuesit urbanë dhe të rinjtë
Ai ndërtoi fushatën mbi luftën kundër korrupsionit dhe afrimin me Bashkimin Evropian.
Reagimet ndërkombëtare
Fitorja e opozitës u prit pozitivisht në Evropë.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se Hungaria ka zgjedhur një drejtim evropian dhe se kjo e forcon Bashkimin.
Çfarë pritet tani?
Fitorja e Péter Magyar pritet të sjellë:
- ndryshim të kursit politik të Hungarisë
- marrëdhënie më të afërta me BE-në
- reforma në institucione
Megjithatë, tranzicioni mbetet sfidues, për shkak të strukturave të konsoliduara të pushtetit gjatë viteve të fundit.
Në përmbledhje, zgjedhjet në Hungari treguan se edhe pushtetet e forta mund të ndryshohen përmes votës dhe mobilizimit qytetar.
