Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka shfaqur një gatishmëri të re për kompromis në negociatat e paqes me Rusinë, duke sinjalizuar lëshime të kufizuara territoriale dhe duke ia kaluar përgjegjësinë Moskës për hapin e radhës. Kështu vlerësohet në një analizë të CNN.
Gjatë një takimi të hapur me gazetarët, Zelensky prezantoi një plan me 20 pika, të cilin e përshkroi si dokument themelor për përfundimin e luftës. Plani është ndërtuar në koordinim me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët europianë, ndërsa pritet një përgjigje nga Rusia.
Garancitë e sigurisë
Zelensky theksoi se çdo marrëveshje paqeje duhet të shoqërohet me garanci të forta sigurie për Ukrainën nga SHBA dhe vendet europiane. Sipas tij, këto garanci do të përfshinin reagim të menjëhershëm dhe rikthim të sanksioneve në rast të një agresioni të ri rus, me kusht që Ukraina të mos ndërmarrë veprime pa provokim.
Donetsku dhe zonat e çmilitarizuara
Një nga pikat më të ndjeshme lidhet me rajonin e Donetskut. Zelensky foli për një kompromis të mundshëm që parashikon tërheqje të ndërsjellë të trupave dhe krijimin e zonave të çmilitarizuara përgjatë vijave aktuale të frontit. Kjo do të nënkuptonte largimin e armëve të rënda nga të dyja palët në distanca të barabarta.
Ai theksoi se çdo tërheqje e forcave ukrainase duhet të shoqërohet me tërheqje përkatëse të forcave ruse, duke krijuar një ekuilibër real në terren.
Pikat kryesore të planit
Plani i Zelenskyt përfshin:
- Konfirmimin e sovranitetit të Ukrainës dhe një marrëveshje mosagresioni mes dy vendeve;
- Garanci sigurie nga SHBA dhe partnerët europianë;
- Një paketë të gjerë rimëkëmbjeje ekonomike pas luftës, me investime në teknologji, inteligjencë artificiale dhe energji;
- Një zgjidhje të përbashkët për menaxhimin e centralit bërthamor të Zaporizhias;
- Tërheqjen e trupave ruse nga disa rajone jashtë zonave të kontestuara;
- Një marrëveshje ligjërisht detyruese, e monitoruar ndërkombëtarisht;
- Një armëpushim të plotë pas dakordësimit përfundimtar.
Zelensky vlerësoi dëmet ekonomike të luftës në rreth 800 miliardë dollarë.
Referendumi dhe zgjedhjet
Presidenti ukrainas foli edhe për mundësinë e një referendumi kombëtar për të miratuar përfundimin e luftës, duke theksuar se nevojitet një armëpushim real dhe të paktën 60 ditë për një proces legjitim. Ai pranoi se në territoret nën kontroll rus nuk mund të garantohet një votim i lirë dhe i ndershëm.
Reagimi i Moskës
Përpjekjet për paqe po vijojnë përmes kanaleve diplomatike, ndërsa Rusia pritet të përcaktojë qëndrimin e saj përfundimtar. Sipas analizës, lëvizjet e fundit të Zelenskyt synojnë të tregojnë fleksibilitet dhe të vendosin përgjegjësinë politike mbi Kremlinin për vazhdimin ose jo të luftës.
