Negociatat mes delegacioneve të Shteteve të Bashkuara dhe Ukrainës në Florida janë shndërruar në një nga raundet më të rëndësishme diplomatike që prej fillimit të pushtimit rus në vitin 2022. Qëllimi i tyre është rishikimi dhe finalizimi i planit amerikan me 28 pika për t’i dhënë fund luftës — një proces i ngarkuar me tensione, dilema dhe çështje të mprehta territoriale.
Bisedime të vështira, por “konstruktive”
Burime brenda delegacionit ukrainas konfirmojnë se bisedimet nuk janë aspak të lehta. Sidoqoftë, pavarësisht diskutimeve të ashpra, ato cilësohen si “konstruktive”, pasi të dyja palët po përpiqen të gjejnë formulime të pranueshme për çështje tejet të ndjeshme.
Një burim diplomatik i përfshirë në proces tha:
“Procesi është kompleks, formulimet kërkojnë kohë dhe kujdes. Të gjithë kërkojnë një rezultat konkret për t’i hapur rrugë negociatave SHBA–Rusi.”
Kjo tregon se diskutimet e Floridës janë një etapë përgatitore për një fazë tjetër edhe më delikate: kontaktet e mundshme të Uashingtonit me Moskën.
SHBA kërkon të mbyllë pikat e planit para takimeve me Rusinë
Burime amerikane theksojnë se plani nuk mund t’i paraqitet Moskës pa u dakordësuar më parë me Kievin. SHBA kërkon të ruajë pozicionin e saj si ndërmjetëse neutrale, jo si palë që imponon kushtet e Ukrainës — një balancë e vështirë, sidomos në çështjet territoriale.
Formulimet për:
- statusin e territoreve të pushtuara,
- garancitë e sigurisë,
- neutralitetin apo integrimin euroatlantik të Ukrainës,
- dhe çështjet e rindërtimit,
po rezultojnë veçanërisht sfiduese.
CNN: “Bisedime të ashpra, por produktive”
Një burim për CNN e përshkroi situatën:
“Bisedime të ashpra, por shumë produktive… gjithçka po ecën mirë.”
Në tryezë ndodhen çështjet më të ndjeshme politike dhe ushtarake, që mund të përcaktojnë rrugën e negociatave të ardhshme me Rusinë.
Ukraina: “Atmosferë e ngrohtë dhe lidership i shkëlqyer nga SHBA”
Zëvendësministri i Jashtëm ukrainas, Serhiy Kyslytsia, e cilësoi takimin në Florida si pozitiv dhe vlerësoi sekretarin e Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, duke thënë se diskutimet po zhvillohen në një atmosferë të ngrohtë dhe profesionale.
Rubio theksoi:
“Nuk bëhet fjalë vetëm për t’i dhënë fund luftës, por për të garantuar një Ukrainë sovrane dhe të pavarur.”
Çfarë përmban plani amerikan me 28 pika?
Edhe pse jo të gjitha detajet janë publike, plani përfshin:
- çështjet territoriale,
- garanci sigurie për Ukrainën,
- rolin e SHBA-së dhe BE-së në rindërtim,
- statusin e trupave ruse,
- kufizime afatgjata ushtarake,
- reformime politike në Ukrainë,
- krijimin e një kornize ndërkombëtare monitorimi.
Disa kritika në Ukrainë e konsiderojnë planin shumë të favorshëm për Moskën, madje me rrezik që Kievi të shtyhet drejt lëshimeve të detyruara.
Konflikti në një moment kritik
Negociatat po zhvillohen në një moment kur:
- Rusia po avancon në lindje,
- Zelensky përballet me krizë të brendshme korrupsioni,
- Perëndimi kërkon të shmangë një konflikt të zgjatur dhe të kushtueshëm.
