Një përplasje e re diplomatike ka shpërthyer mes Serbia dhe Montenegro në prag të 20-vjetorit të rikthimit të pavarësisë së shtetit malazez.
Presidenti serb Aleksandar Vučić deklaroi publikisht se ka refuzuar ftesën për të marrë pjesë në ceremonitë zyrtare të organizuara në Podgorica, duke përdorur tone të ashpra ndaj autoriteteve malazeze.
Gjatë një deklarate për mediat, Vuçiç tha se nuk mund të merrte pjesë në atë që ai e konsideron si festim të “ndarjes nga Serbia”, duke shtuar se pranimi i ftesës do të ishte “fyerje” për veten dhe popullin serb.
Ai ironizoi organizimin e festimeve, duke përmendur edhe pjesëmarrjen e këngëtarit Ricky Martin në aktivitetet e jubileut, ndërsa pretendoi se pas atmosferës festive fshihet një mesazh politik kundër Serbisë dhe serbëve.
“Po festojnë largimin nga Serbia dhe serbët”, deklaroi presidenti serb, duke shtuar se Beogradi mbetet i fokusuar tek zhvillimi ekonomik dhe ecuria e vet politike.
Vuçiç kritikoi gjithashtu edhe European Union, duke pretenduar se Brukseli nuk po mbron të drejtat e përdorimit të gjuhës serbe në Mal të Zi.
Deklaratat e tij shkaktuan reagim të menjëhershëm nga Podgorica.
Ministry of Foreign Affairs of Montenegro dënoi retorikën e presidentit serb, duke e cilësuar atë si të papërshtatshme dhe të dëmshme për marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë.
Në reagimin zyrtar, autoritetet malazeze theksuan se Mali i Zi nuk është “shkëputur” nga Serbia, por se të dy vendet kanë qenë pjesë të barabarta të bashkimit shtetëror pas shpërbërjes së ish-Jugosllavisë.
Sipas Podgoricës, referendumi i vitit 2006 ishte një proces demokratik dhe rikthimi i pavarësisë së Malit të Zi i dha mundësi edhe Serbisë të vazhdonte rrugëtimin e saj si shtet i pavarur.
“Mali i Zi nuk feston kundër askujt”, thuhet në deklaratë, ku theksohet se përvjetori synon të nderojë vullnetin e qytetarëve dhe identitetin shtetëror të vendit.
Marrëdhëniet mes dy vendeve kanë qenë shpesh të tensionuara që prej referendumit të vitit 2006, kur mbi 55 për qind e qytetarëve malazezë votuan pro pavarësisë.
Përplasjet janë thelluar më tej pas njohjes së Kosovo nga Mali i Zi në vitin 2008, anëtarësimit të Podgoricës në NATO në vitin 2017, si dhe debateve të forta për ligjin mbi liritë fetare dhe rolin e Kishës Ortodokse Serbe në vend.
Refuzimi i Vuçiçit për të marrë pjesë në ceremonitë e jubileut konsiderohet nga analistët si dëshmi se çështja e pavarësisë së Malit të Zi vazhdon të mbetet një plagë e hapur politike në rajon.
