Përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës pothuajse katërvjeçare në Ukrainë hynë këtë javë në një fazë vendimtare, me lëvizje paralele në dy kryeqytete kyçe: Paris dhe Moskë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky mbërriti të hënën në Pallatin Elize për një takim me presidentin francez Emmanuel Macron, një vizitë që Kievi e konsideron thelbësore për gjetjen e “kushteve të një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme”. Vizita vjen vetëm një ditë pasi delegacionet amerikane dhe ukrainase zhvilluan bisedime intensive në Florida — të cilat, sipas të dyja palëve, ishin “konstruktive”, megjithëse pa bërë publike detaje konkrete.
Paris: Zelensky kërkon garanci për një paqe të drejtë
Në Kiev, zyrtarët ukrainas po i shohin me kujdes propozimet e reja të Shtëpisë së Bardhë për paqen. Mykhailo Podolyak, këshilltar i zyrës së presidentit, paralajmëroi se çdo marrëveshje që parashikon lëshime territoriale ndaj Rusisë është e papranueshme:
“Lëshimet vetëm do ta nxisin Rusinë të vazhdojë zgjerimin. Kjo nuk është rruga drejt paqes.”
Sipas tij, në tryezë mund të shfaqet një version më i qartë i nismës së presidentit Donald Trump për paqe, e cila ka gjeneruar këtë valë të re negociatash.
Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, e quajti këtë një “javë vendimtare” për të ardhmen e negociatave.
Moskë: Emisari amerikan takon Putinin për herë të gjashtë
Paralelisht, në Moskë pritet një tjetër takim kritik. I dërguari i posaçëm amerikan Steve Witkoff — pjesë e ekipit negociator në bisedimet e Floridës — do të takohet të martën me presidentin rus Vladimir Putin, sipas konfirmimit të Kremlin-it.
Ky do të jetë takimi i gjashtë midis tyre që nga janari, një tregues i intensitetit të përpjekjeve amerikane për të gjetur një kanal funksional komunikimi me Moskën.
25 pika, pastaj 19: Plani i paqes me ende shumë të panjohura
Paketa fillestare amerikane me 28 pika u refuzua nga Ukraina, duke shkaktuar tensione dhe, sipas mediave, zemërim te Zelensky. Pas disa raundeve të ndërmjetme negociatash, u prodhua një plan i reduktuar në 19 pika, por ende me çështje të hapura madhore:
- Statusi i pjesëve të Donbasit
- Aderimi i Ukrainës në NATO
- Kufizime të mundshme mbi madhësinë e ushtrisë ukrainase
Këto janë tema të cilat as Kievi dhe as Moska nuk i konsiderojnë të negociueshme lehtësisht.
Kriza politike në Kiev, “kënaqësi” në Moskë
Një komplikim shtesë për Ukrainën ka qenë dorëheqja e shefit të stafit të Zelenskyt, Andriy Yermak, mes një hetimi për korrupsion. Ai ka qenë një nga figurat kryesore të negociatave.
Podolyak deklaroi se Rusia po e shfrytëzon politikisht këtë situatë:
“Ata investojnë gjithmonë në konfliktin e brendshëm të Ukrainës. E shohin këtë rast me kënaqësi.”
Presidenti Trump paralajmëroi se skandali “nuk i shërben procesit të paqes”.
Sulmet nuk ndalen
Pavarësisht diplomacisë, fronti mbetet aktiv. Tre persona u vranë dhe tetë u plagosën në një sulm rus me raketa në Dnipro, ndërsa Rusia u ankua për goditjet ukrainase me dronë ndaj infrastrukturës së saj të naftës.
Kremlini reagoi ashpër ndaj sulmit që dëmtoi infrastrukturën e Konsorciumit të Tubacionit të Kaspikut, duke e quajtur “skandaloz”.
Kievi ka deklaruar vazhdimisht se godet infrastrukturën energjetike për të reduktuar kapacitetin e Rusisë për të financuar luftën.
