Historia nuk përsëritet gjithmonë njësoj, por ajo paralajmëron. Ngjarjet e dhimbshme të 1–2 prillit 1991 në Shkodër mbeten një kujtesë e fortë e asaj që ndodh kur pushteti humb ndjenjën e përgjegjësisë dhe qytetari shtypet me dhunë dhe frikë.
Sot, më shumë se tri dekada më vonë, Shqipëria përballet sërish me shenja alarmante: dhunë që relativizohet, institucione që heshtin, media që shmang të vërtetën dhe një shoqëri që rrezikon të mpaket nga indiferenca. Kur ngjarje të rënda që përfshijnë fëmijë, nxënës apo qytetarë të pambrojtur kalojnë pa transparencë dhe pa përgjegjësi, pyetja lind vetvetiu: a kemi mësuar vërtet nga e shkuara?
Ngjashmëritë me vitin 1991 nuk janë thjesht historike. Ato janë morale. Atëherë, heshtja u thye nga guximi qytetar. Sot, rreziku më i madh nuk është frika, por normalizimi i padrejtësisë.
Ky nuk është një apel për dhunë dhe as për përplasje. Është një thirrje për ndërgjegjësim, për zgjim qytetar, për reagim paqësor dhe të vendosur. Demokracia nuk jeton vetëm në votë, por në pjesëmarrje, në fjalë të lirë, në presion publik dhe në refuzimin e heshtjes.
Shoqëria shqiptare ka treguar se di të reagojë kur e vërteta rrezikon të mbytet. Sot, më shumë se kurrë, kërkohet qytetari aktiv: që pyet, që kërkon llogari, që nuk pranon të manipulohet dhe që e mbron të ardhmen pa frikë.
Sepse historia e vitit 1991 na mëson një gjë të qartë: kur qytetarët heshtin, pushteti e humb kufirin. Dhe kur qytetarët zgjohet, historia ndryshon drejtim.
