Kontrolli i Lartë i Shtetit ka ngritur një alarm serioz për sigurinë e barnave në Shqipëri, duke evidentuar mangësi të theksuara në kontrollin, analizat laboratorike dhe mbikëqyrjen e tregut farmaceutik.
Rritje importesh, por dyshime për cilësinë
Sipas auditimit për vitet 2020–2023:
- Importet e barnave janë rritur ndjeshëm
- Në vitin 2023 janë importuar 837 ton më shumë se një vit më parë
- Por kostoja për ton ka rënë ndjeshëm
Kjo diferencë, sipas ekspertëve të KLSH, ngre dyshime të forta për cilësinë e ilaçeve që hyjnë në treg.
Mungesë analizash laboratorike
Një nga problemet më shqetësuese është fakti që:
- Një pjesë e barnave nuk testohen fare në laborator
- Kjo lidhet me një vendim qeverie që lejon shmangien e analizave në disa raste
- Barnat mund të importohen nga vende të treta pa verifikime të plota
KLSH paralajmëron se kjo situatë përbën rrezik real për shëndetin publik.
Dominimi i barnave gjenerike
Raporti thekson gjithashtu se:
- Rreth 80% e tregut dominohet nga barna gjenerike
- Disa prej tyre mund të mos jenë prodhuar sipas standardeve të Bashkimit Europian
Kjo rrit pasigurinë për efektivitetin dhe sigurinë e trajtimeve.
Probleme serioze në institucionet përgjegjëse
Auditimi evidenton mangësi të theksuara në sistem:
- Laboratori shtetëror është i paakredituar
- Në vitin 2020 nuk është kryer asnjë analizë për 740 autorizime
- Në vitet 2021–2023 janë bërë vetëm 644 analiza për 2884 autorizime
Gjithashtu kritikohet roli i dobët mbikëqyrës i Ministrisë së Shëndetësisë.
Probleme edhe me barnat e rimbursuara
Raporti ngre shqetësime edhe për:
- barna në listën e rimbursimit që nuk janë të regjistruara si duhet
- mungesë bashkëpunimi me institucione ndërkombëtare
- mosreagim ndaj sinjaleve të alarmit nga jashtë vendit
Kontrolli i Lartë i Shtetit thekson se pa përmirësim të menjëhershëm të kontrolleve dhe analizave laboratorike, tregu farmaceutik në Shqipëri mund të përballet me rreziqe serioze për sigurinë e qytetarëve.
