Një aferë me përmasa tronditëse po del në dritë, ku dy struktura shtetërore – kompania KAYO dhe Korporata e Investimeve – rezultojnë të funksionojnë sipas të njëjtës skemë të mbyllur, duke transferuar prona, toka dhe asete publike drejt një rrethi të kufizuar interesash private.
Si funksionon skema
Në thelb, modeli është i njëjtë:
- krijohen struktura korporative shtetërore,
- shmangen garat reale dhe transparenca,
- pronat publike futen në projekte të ashtuquajtura “strategjike”,
- shteti merr riskun, ndërsa përfitimi real mbetet i paqartë ose shkon te privatët.
Tokë, vila qeveritare, godina shtetërore dhe asete strategjike kalojnë në zhvillim privat, pa bilance të qarta dhe pa kontroll publik.
KAYO – kompani shtetërore apo instrument privatizimi të fshehtë?
Zyrtarisht, KAYO prezantohet si kompani shtetërore për interesa strategjike. Por akuzat flasin për:
- vendime të dyshimta qeveritare,
- përfshirje të aksionerëve privatë përmes rrugëve anësore,
- përdorim të kompanisë për të nxjerrë nga kontrolli publik prona të Forcave të Armatosura.
Një nga rastet më domethënëse lidhet me projekte që në letër quhen “akademi” apo “qendra zhvillimi”, por që në praktikë kanë vlerë kryesisht për territorin dhe truallin, jo për funksionin e shpallur.
Korporata e Investimeve – fabrika e zhvendosjes së pronave
Paralelisht, Korporata e Investimeve ka hapur rrugën për:
- kthimin e vilave qeveritare në hotele luksoze,
- ndërtimin e kullave dhe resorteve mbi troje shtetërore,
- projekte urbane ku privati shfrytëzon mijëra metra katrorë, ndërsa shteti “përfiton” disa zyra.
Në letër quhet zhvillim, në praktikë është zhveshje e shtetit nga pasuritë e fundit publike.
Bomba finale: parajsë fiskale brenda shtetit
Në vitin 2025 është krijuar një shoqëri shtetërore fiktive, pa godinë fizike, ku:
- janë regjistruar dhjetëra biznese,
- nuk paguajnë taksa,
- përfitojnë lehtësi fiskale,
- ndërkohë vazhdojnë të marrin tendera publikë me vlerë qindra miliona euro.
Një skemë që ngjan me parajsë fiskale të ndërtuar nga vetë shteti, për një rreth të përzgjedhur.
KAYO dhe Korporata e Investimeve nuk shfaqen më si instrumente zhvillimi, por si mekanizma të centralizuar grabitjeje, ku:
- prona publike zhduket,
- përgjegjësia shpërndahet,
- përfitimi privatizohet,
- qytetarët humbin gjithçka.
Një aferë që sapo ka nisur të zbulohet dhe që rrezikon të kthehet në një nga skandalet më të rënda të administrimit të pasurive publike në Shqipëri.
