Bashkimi Evropian hyn në një nga javët më kritike të viteve të fundit, teksa përpiqet njëkohësisht të ndikojë në negociatat për paqen në Ukrainë dhe të shpëtojë një marrëveshje financiare prej 210 miliardë eurosh, jetike për mbajtjen në këmbë të Kievit.
Në fokus janë bisedimet që zhvillohen në Berlin mes presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky, përfaqësuesve amerikanë dhe disa udhëheqësve evropianë, në një moment kur ekziston frika se SHBA-ja dhe Rusia mund të arrijnë një marrëveshje paqeje që do ta linte Ukrainën në një pozicion të pafavorshëm. Paralelisht, në Bruksel, diplomatët e BE-së po përballen me rezistencë në rritje nga disa shtete anëtare për planin e përdorimit të aseteve të ngrira ruse për financimin e Ukrainës.
Të enjten, 27 liderët e BE-së pritet të mblidhen në një samit që cilësohet si ndër më të rëndësishmit në vite. Deri atëherë, pritet të shihet nëse diplomacia intensive e ditëve të fundit do të japë rezultate konkrete, si në planin politik ashtu edhe në atë financiar.
Në Berlin, bisedimet pritet të përfshijnë gjithashtu udhëheqës nga Gjermania, Mbretëria e Bashkuar dhe potencialisht Franca, si dhe të dërguar amerikanë. Qëllimi i Evropës është të ndikojë në versionin përfundimtar të një marrëveshjeje paqeje, pas reagimeve të forta ndaj një drafti të mëparshëm të paraqitur nga pala amerikane.
Një nga pikat më të ndjeshme mbetet çështja territoriale. Propozimet për krijimin e zonave të demilitarizuara ose lëshime territoriale nga Ukraina janë refuzuar nga Kievi dhe kanë hasur kundërshtim të fortë nga kryeqytetet evropiane. BE-ja këmbëngul se çdo diskutim për territorin duhet të shoqërohet fillimisht me garanci të qarta sigurie për Ukrainën.
Në një shenjë fleksibiliteti, Zelensky ka deklaruar se është i gatshëm të heqë dorë nga kërkesa për anëtarësim në NATO, nëse vendi i tij merr garanci të forta sigurie nga SHBA-ja, BE-ja dhe partnerë të tjerë ndërkombëtarë. Sipas tij, kjo do të ishte një mënyrë për të parandaluar një agresion të ri rus.
Ndërkohë, tensionet brenda BE-së janë rritur për shkak të planit për përdorimin e rreth 185 miliardë eurove në asete shtetërore ruse të ngrira në Belgjikë, si dhe 25 miliardë eurove të tjera të mbajtura në vende të ndryshme të bllokut. Belgjika, Italia, Malta, Bullgaria dhe disa vende të tjera kanë shprehur rezerva, duke kërkuar alternativa.
Edhe pse këto shtete nuk përbëjnë një pakicë bllokuese formale, kundërshtimet e tyre po e vështirësojnë arritjen e një konsensusi politik. Megjithatë, zyrtarë evropianë këmbëngulin se plani mbetet në tryezë dhe se nuk po shqyrtohet ende një “plan B”.
Sipas diplomatëve, vendimi për asetet ruse dhe mbështetjen financiare të Ukrainës shihet si një provë vendimtare për rolin dhe peshën e Bashkimit Evropian në arenën ndërkombëtare. “Ky është një vendim për të ardhmen e Evropës”, shprehen zyrtarë evropianë, duke paralajmëruar se dështimi do të kishte pasoja të rënda jo vetëm për Ukrainën, por edhe për vetë BE-në.
