Elbit Systems, një nga kompanitë më të mëdha të industrisë ushtarake në botë, ka regjistruar zyrtarisht degën e saj në Shqipëri pranë Qendra Kombëtare e Biznesit, duke hapur debat të fortë politik dhe financiar mbi një kontratë të shumëpërfolur në fushën e mbrojtjes.
Sipas raportimeve, ardhja e kompanisë izraelite lidhet me një marrëveshje të konsiderueshme për furnizime ushtarake mes qeverisë shqiptare dhe Elbit Systems, e cila pretendohet të jetë financuar përmes një skeme me garanci sovrane.
Artikulli pretendon se kontrata mund të arrijë vlerën nga 400 deri në 600 milionë euro, ndërsa kritikat kryesore lidhen me mungesën e transparencës publike dhe kontrollit parlamentar mbi marrëveshjen.
Sipas pretendimeve të ngritura, modeli i financimit parashikon që kompania të sigurojë kredinë, ndërsa shteti shqiptar të marrë përsipër shlyerjen e saj me interesa, duke krijuar detyrime afatgjata për buxhetin e shtetit.
Në material përmendet gjithashtu fakti se NATO Support and Procurement Agency thuhet se ka pezulluar kompaninë në vitin 2025 për shkak të hetimeve të lidhura me korrupsion dhe ryshfete në kontrata të mbrojtjes. Po ashtu përmenden hetime të autoriteteve belge dhe luksemburgase lidhur me praktika korruptive të dyshuara.
Në qendër të debatit është vendosur edhe emri i biznesmenit Ron Yeffet, i përshkruar si ndërmjetës me lidhje në sektorin shqiptar të mbrojtjes dhe me marrëdhënie të afërta me qeverinë shqiptare.
Sipas artikullit, përfshirja e tij në tregun e mbrojtjes përmes kompanive private ka ngritur dyshime mbi ndikimin e interesave private në kontratat strategjike të sigurisë kombëtare.
Kritikët pretendojnë se modeli i përdorur në këtë marrëveshje është i ngjashëm me skema të tjera të financimit publik të përdorura në projekte të mëdha infrastrukturore, ku detyrimet financiare afatgjata nuk pasqyrohen menjëherë në borxhin publik.
Deri tani nuk ka një reagim zyrtar nga qeveria shqiptare apo nga Elbit Systems mbi pretendimet për detajet e kontratës, vlerën reale të saj apo akuzat për mungesë transparence.
