Nacionalistët shqiptarë përgjatë luftës, sytë, mendjen dhe ëndrrat i kishin të lidhura me aleatët. Ata ishin pro perëndimorë dhe anti bolshevikë natyralë dhe këtë e dëshmuan me aktivitetitin e tyre patriotik.
Ndonëse zemërthyer për shkak të mbështetjes me të madhe që misionet angleze i bënë komunistëve (Promemoria e Mid’hat Frashërit dhe Abaz Ermenjit: “Kjo mbështetje morale dhe materiale e misioneve aleate ndaj bolshevizmit theu ekuilibrin në dëm të forcave nacionaliste shqiptare”. ), pas lufte ato nuk e reshtën luftën kundër komunizmit dhe asnjëherë nuk shkëputën shpresat për një zbarkim aleat antikomunist.
Shumë prej tyre u sakrifikuan dhe u vetësakrifikuan përgjatë organizimeve të kryengritjeve e desantimeve, të mbështetura nga shërbimet anglo-amerikane, me qëllim shembjen e komunizmit.
Megjithëse shumë patriotë sidomos në veri, arritën të nxisnin vatra kryengritje midis të cilave spikati ajo e Postribës, përhapja e tyre në gjithë territorin mbeti anemike.
Shtypja e tyre me egërsi ekstreme dhe roli i Kim Filbit në dështimin e desantimeve, shtyu disa herë gadishmërinë aleate për një ndërhyrje.
