Presioni i Bashkimit Europian ndaj qeverisë shqiptare është intensifikuar pas amendamentit të propozuar në Kodin e Procedurës Penale. Komisioni Europian ka reaguar zyrtarisht, duke theksuar se çdo ndërhyrje që cenon pavarësinë e gjyqësorit mund të rrezikojë seriozisht procesin e negociatave të anëtarësimit të Shqipërisë në BE.
Sipas reagimit të Brukselit, nismat legjislative që lidhen me sistemin e drejtësisë duhet të jenë në përputhje me acquis të BE-së dhe standardet europiane, si dhe me frymën e Reformës në Drejtësi të vitit 2016.
Në të njëjtën linjë, Komisioni Europian ka nënvizuar se Kuvendi i Shqipërisë duhet të trajtojë pa vonesë kërkesën e Prokurorisë së Posaçme (SPAK) për heqjen e imunitetit të zëvendëskryeministres Belinda Balluku, ndaj së cilës SPAK ka kërkuar arrestimin.
Në reagimin e cituar nga media, thuhet se sundimi i ligjit, pavarësia dhe integriteti i sistemit gjyqësor janë elemente thelbësore të procesit të zgjerimit të BE-së, ndërsa retorika që minon besimin publik ndaj drejtësisë konsiderohet joproduktive.
Përplasja Rama–SPAK
Prej vitesh, kryeministri Edi Rama e ka paraqitur Reformën në Drejtësi dhe krijimin e SPAK si një nga arritjet kryesore të qeverisjes së tij. Në raste të mëparshme, hetimet ndaj ish-zyrtarëve të lartë janë përdorur si dëshmi e funksionimit të drejtësisë së re.
Megjithatë, pas hetimit ndaj Belinda Ballukut dhe kërkesës për arrestimin e saj, raporti mes qeverisë dhe SPAK ka hyrë në një fazë tensioni të dukshëm. Rama ka dalë publikisht në mbrojtje të zëvendëskryeministres, duke deklaruar se i ka refuzuar disa herë dorëheqjen, ndërsa ka paralajmëruar ndryshime ligjore që sipas tij synojnë të sqarojnë kufijtë e kompetencave të prokurorëve.
Kritikët e qeverisë e konsiderojnë këtë si një ndërhyrje që rrezikon të cenojë frymën e Reformës në Drejtësi, ndërsa mazhoranca argumenton se çdo ndryshim do të jetë në përputhje me Kushtetutën dhe standardet europiane.
Rrezik për negociatat?
Mesazhi nga Brukseli është i qartë: përparimi i Shqipërisë në procesin e integrimit europian është i lidhur ngushtë me respektimin e sundimit të ligjit dhe pavarësinë e drejtësisë. Çdo zhvillim që perceptohet si dobësim i këtyre standardeve mund të ndikojë në ritmin e negociatave.
Ndërkohë, vendimmarrja për kërkesën e SPAK për heqjen e imunitetit të Ballukut pritet të jetë një test i rëndësishëm për Kuvendin dhe për raportin mes politikës dhe drejtësisë në Shqipëri.
