Ghost Shark dhe Manta Ray mbrojnë mbretërinë nënujore. Tingëllon si komploti i një filmi të ardhshëm të Marvel, por në fakt, është ajo që mund të jetë e ardhmja e mbrojtjeve detare të Paqësorit.
Ghost Shark dhe Manta Ray janë emrat e prototipit të automjeteve nënujore pa ekuipazh – UUV ose drone – të prezantuara së fundmi nga Australia dhe Shtetet e Bashkuara përkatësisht.
Ekspertët thonë se këto automjete nënujore mund të përfaqësojnë të ardhmen e luftës nënujore, duke treguar aftësinë për të ushtruar fuqi duke minimizuar rrezikun për jetën e njerëzve.
Përdorimi i dronëve në luftën ajrore është bërë i zakonshëm. SHBA i përdori ato gjerësisht gjatë konflikteve në Irak dhe Afganistan, duke filluar në vitet 1990, dhe dronët më të rinj e më të lirë janë bërë pjesë kyçe e pajisjeve ushtarake për të dyja palët në pushtimin rus të Ukrainës.
Kievi ka ndërtuar gjithashtu drone sipërfaqësore detare, të cilët kanë shkaktuar humbje të mëdha në anijet shumë më të mëdha dhe më të shtrenjta të flotës ruse të Detit të Zi.
Dronët ajrore dhe sipërfaqësore të detit mund të kontrollohen duke përdorur satelitët dhe valët e dritës dhe radios. Por ato nuk funksionojnë në të njëjtën mënyrë në thellësi.
Një studim i vitit 2023 i botuar në revistën zvicerane Sensors thekson se komunikimet nënujore kërkojnë më shumë energji, por ende shohin humbje të konsiderueshme të të dhënave për variablat duke përfshirë temperaturën e ujit, kripësinë dhe thellësinë.
Prodhuesit e gjeneratës së re të UUV-ve ushtarake nuk thonë se si do të kapërcenin problemet e komunikimit.
Por kur Australia zbuloi Ghost Shark muajin e kaluar, ajo i quajti prototipet “automjetet autonome nënujore më të avancuara në botë”.
“Ghost Shark do t’i sigurojë Marinës një aftësi të fshehtë, autonome me rreze të gjatë luftarake nënujore, e cila mund të kryejë inteligjencë të vazhdueshme, vëzhgim, zbulim (ISR) dhe goditje,”tha në një deklaratë Ministria Australiane e Mbrojtjes, duke shtuar se ajo pret modelet e para të prodhimit dhe do të dorëzohen deri në fund të vitit të ardhshëm.
“Dorëzimi i prototipit të parë Ghost Shark përpara afatit vendos një standard të ri për zhvillimin e aftësive me shpejtësinë e nevojës”, tha në një deklaratë krye shkencëtarja e mbrojtjes e Australisë, Tanya Monro.
Emma Salisbury, një anëtare në institutin britanik të mendimit Këshilli për Gjeostrategji, tha se Ghost Shark duket shumë si UUV shumë i madh Orca që po zhvillohet në SHBA.
“Unë supozoj se të gjitha ato janë të destinuara për grupe misionesh përafërsisht të ngjashme – inteligjencë të vazhdueshme, vëzhgim, zbulim dhe aftësi goditjeje, veçanërisht në fushën anti-nëndetëse,” tha Salisbury.
Marina e SHBA-së e quajti Orca UUV të ndërtuar nga Boeing “një nëndetëse elektrike dizel-elektrike moderne, autonome, pa pilot, me një seksion modular ngarkese për të ekzekutuar një sërë misionesh” në një njoftim për shtyp në dhjetor për dërgimin e një platforme të parë testimi Orca. Të kesh një ngarkesë modulare do të thotë që Orca në teori mund të mbajë lloje të ndryshme armësh në varësi të detyrës ose të pajiset me pajisje të specializuara për zbulimin ose ndoshta mbledhjen e inteligjencës.
Njoftimi tha se Pentagoni do të blejë pesë të tjera UUV. Por Orca amerikane ka qenë në punë për më shumë se një dekadë, thuhet në njoftimin e Marinës, një kontrast i mprehtë me shpejtësinë me të cilën Australia ka zhvilluar Ghost Shark.
Chris Brose, shefi i strategjisë së Anduril, tha se kompania dhe Australia janë në “procesin e vërtetimit” se “këto lloj aftësish mund të ndërtohen shumë më shpejt, shumë më lirë, shumë më inteligjente”.
Anduril Australia tha se Ghost Shark tërësisht i zhvilluar në vend do të vihet në dispozicion për eksport pasi të bashkohet me flotën detare australiane.
