Australia ka marrë hapin më drastik global kundër përdorimit të rrjeteve sociale nga të miturit, duke u bërë vendi i parë në botë që ndalon aksesin për fëmijët nën 16 vjeç. Ligji hyn në fuqi të mërkurën, më 10 dhjetor 2025, dhe pritet të ndryshojë mënyrën se si platforma gjigante operojnë në nivel ndërkombëtar.
Çfarë do të ndryshojë nga mesnata?
Që nga ora 00:00 (ora lokale), e që i bie ora 15:00 sipas orës shqiptare, 10 nga platformat më të mëdha në botë – përfshirë Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat, Facebook dhe të tjera – janë të detyruara të:
Bllokojnë çdo përdorues australian nën 16 vjeç,
ose
Të përballen me gjoba marramendëse deri në 49.5 milionë dollarë australianë (28.1 milionë euro).
Qeveria australiane pret që më shumë se 1 milion llogari të miturish të mbyllen ose bllokohen menjëherë.
Pse po merret ky hap ekstrem?
Nisma vjen pas një viti debatesh dhe presionesh të forta shoqërore, si dhe pas skandalit global të dokumenteve të rrjedhura nga Meta (Facebook), të cilat treguan se:
•rrjetet sociale dëmtonin imazhin trupor të adoleshenteve,
•rrisnin ankthin dhe depresionin,
•kontribuonin në mendime vetëvrasëse tek të rinjtë,
ndërsa kompania publikisht mohoi çdo lidhje.
Reagimet: kundërshtime të forta dhe mbështetje e gjerë
Platformat teknologjike dhe organizatat pro–lirisë së fjalës e kanë cilësuar ligjin si “cenim ekstrem të të drejtave individuale” dhe një formë censure.
Ndërkohë, prindërit, organizatat e mbrojtjes së fëmijëve dhe psikologët e kanë quajtur vendimin “të domosdoshëm dhe historik”.
Sipas qeverisë australiane, adoleshentët janë bërë “brezi më i ekspozuar ndaj dëmeve të paverifikuara të internetit” dhe duhen mekanizma të rinj mbrojtës.
A do të ndjekin edhe vende të tjera?
Ekspertët thonë se ky ligj mund të jetë fillimi i një vale globale rregullimesh të ngjashme.
Qeveritë në:
•Danimarkë
•Malajzi
•disa shtete të SHBA-së
tashmë po hartojnë plane për kufizime të forta mbi përdorimin e rrjeteve sociale nga të rinjtë nën 16 vjeç.
Profesoresha Tayma Lever nga Universiteti Curtin deklaroi:
“Australia është e para, por me shumë gjasë nuk do të jetë e fundit.”
