Dosja e tragjedisë së Gërdecit po hyn në një fazë vendimtare, ndërsa Prokuroria e Posaçme (SPAK) ka depozituar së fundmi në Gjykatën e Posaçme (GJKKO) prova të reja që lidhen me procesin penal të kësaj ngjarjeje, ku humbën jetën 26 persona. Në qendër të zhvillimeve të fundit është përmendur emri i Shkëlzen Berishës, i cili sipas burimeve procedurale del i referuar në dokumente të reja të administruara nga organi i akuzës.
Bëhet fjalë për një dokument të sekuestruar në Ministrinë e Mbrojtjes, konkretisht një faks pa numër dhe pa datë, i cili mban shënimin “për z. Shkëlzen Berisha”. SPAK ka sqaruar se ky shënim është pjesë e përmbajtjes origjinale të dokumentit të ardhur nga Ministria e Drejtësisë dhe nuk është shtuar më vonë.
Hetimi dhe roli i prokurorit të çështjes
Hetimi po ndiqet nga prokurori Altin Dumani, ish-drejtues i SPAK, i cili aktualisht ka në dorë një nga dosjet më të rënda të historisë së Shqipërisë post-komuniste. Sipas burimeve juridike, zhvillimet e fundit mund të shërbejnë për zgjerimin e hetimit dhe për vlerësimin e përgjegjësive penale të personave që deri më tani nuk kanë qenë subjekt procedimi.
Në debatin publik, emri i Shkëlzen Berishës është përmendur edhe më herët, përfshirë referencat në librin “Armët dhe çunat” të gazetarit Guy Lawson, ku ai përmendet me pseudonimin “djali me sy peshkaqeni”, në kontekstin e tregtisë së armëve dhe ngjarjeve që paraprinë shpërthimin e Gërdecit.
Çfarë thuhet në analizat juridike
Juristja Brizida Gjikondi, në një intervistë televizive, ka deklaruar se hetimi për Gërdecin mund të prodhojë zhvillime të forta, përfshirë edhe marrjen e Shkëlzen Berishës si të pandehur, nëse SPAK arrin të provojë lidhjen shkak-pasojë mes veprimeve konkrete dhe pasojave tragjike.
Sipas saj, gjithçka varet nga serioziteti dhe thellësia e hetimeve, nga mbledhja e dëshmive dhe nga aftësia e prokurorisë për të rindërtuar skemën e përgjegjësive, pavarësisht faktit se shumë prova materiale janë zhdukur ndër vite.
Gjikondi thekson se, sipas pretendimeve publike dhe dëshmive të mëparshme, përfshirë edhe denoncimet e biznesmenit të ndjerë Kosta Trebicka, aktiviteti i demontimit të armëve ishte i lidhur me interesa të caktuara private, të cilat sipas saj kërkojnë hetim të plotë penal.
Prapaskenat dhe dyshimet e pazbardhura
Në analizën e saj, Gjikondi ka ngritur edhe dyshime mbi rrethanat e vdekjes së Kosta Trebickës, duke theksuar se nuk duhet përjashtuar asnjë pistë, përfshirë atë të një ngjarjeje jo aksidentale. Sipas saj, ngjarja ndodhi pak kohë pasi Trebicka kishte bërë denoncime publike për mënyrën e demontimit dhe shitjes së armëve shqiptare.
Ajo shton se, nëse hetimet thellohen dhe provohet roli i Shkëlzen Berishës, kjo mund të hapë rrugë edhe për përgjegjësi të tjera penale, përfshirë edhe figura politike të nivelit më të lartë, në varësi të provave që SPAK do të administrojë.
Një dosje që mbetet nën vëmendje publike
Dosja e Gërdecit vijon të jetë një nga plagët më të rënda të drejtësisë shqiptare. Pas 18 vitesh, çdo zhvillim i ri ngjall pritshmëri të larta për zbardhjen e plotë të së vërtetës dhe për vendosjen e përgjegjësive ligjore.
Nëse SPAK do të arrijë ta çojë hetimin deri në fund dhe nëse do të ketë pasoja konkrete penale, mbetet për t’u parë në muajt në vijim.
