Shëndetësia shqiptare po përballet me një fenomen shqetësues: ndikimi i drejtorisë juridike në marrëdhëniet midis Ministrisë së Shëndetësisë, biznesit privat dhe tenderave shtetërorë. Një kombinim i pushtetit institucional dhe interesave familjare ngre dyshime serioze për abuzim dhe kapje strukturore.
Një post që nuk ndryshon kur ndryshon politika
Antoneta Njehrrena, drejtoreshë juridike në Ministria e Shëndetësisë, ka mbajtur këtë post për mbi një dekadë, pavarësisht ndryshimeve të ministrave dhe politikave.
Ky post ka një rol vendimtar në interpretimin ligjor, kontrollin e procedurave të kontratave, miratimin e subjekteve private dhe kontrollin e tenderave publikë, duke e bërë pozicionin e saj kyç për çdo proces në shëndetësi.
Një familje – dy role – dy sektorë
Bashkëshorti i saj, Ardian Njehrrena, administron Omega Optical sh.p.k., një kompani aktive në tregun mjekësor/optik.
Kjo krijon një konflikt interesi objektiv dhe të vazhdueshëm, pasi:
Drejtoria juridike mund të ndikojë në procedurat e tenderave publikë, duke favorizuar subjektin familjar;
Mund të ndikojë në marrëdhëniet me bizneset private, duke orientuar kontratat;
Procedurat mund të bëhen më të lehta për subjektin familjar dhe më të vështira për të tjerët.
Dyshimet për ndikim në sektorin privat
Biznese private, si spitalet, klinikat dhe operatorët diagnostikë, mund të orientohen drejt furnitorit të lidhur me familjen, pa konkurrencë reale;
Procedurat juridike mund të lehtësohen selektivisht, duke i dhënë një avantazh të pabarabartë subjektit të familjes;
Favorizimet mund të jenë të padukshme, si interpretim ligjor preferencial ose përshpejtim miratimesh.
Kjo nuk është thjesht spekulim – konflikti i interesit strukturor është një fenomen i njohur ligjor dhe kërkon hetim.
Dyshimet për ndikim në sektorin shtetëror / tenderat publikë
Tenderat e Ministrisë së Shëndetësisë mund të fshihen ose lehtësohen për subjektin e lidhur familjarisht;
Institucione të tjera që konkurrojnë mund të përballen me procedura më të vështira dhe vonesa;
Kjo rrezikon transparencën, konkurrencën dhe ligjshmërinë e tenderave shtetërorë.
Skema e dyshuar është:
1️⃣ Biznes privat ose tender publik përballet me procedurë juridike
2️⃣ Drejtoria juridike ka fjalën vendimtare
3️⃣ Subjekti i familjes favorizohet
4️⃣ Procedurat bëhen më të lehta për subjektin, më të vështira për të tjerët
Kjo është dyshim i arsyeshëm dhe kërkon hetim urgjent institucional.
Ligji e ndalon dhe penalizon
Ligji nr. 9367/2005 – Konflikti i interesave ndalon çdo ndikim të drejtpërdrejtë apo tërthorazi në favor të interesave familjare dhe kërkon përjashtim nga vendimmarrja;
Kodi Penal ndëshkon shpërdorimin e detyrës, përfitimin indirekt dhe tolerimin e abuzimeve;
Heshtja institucionale nuk është mbrojtje – është bashkëfajësi.
Thirrje publike për hetim
I bëhet thirrje menjëherë:
ILDKPKI
SPAK
Agjencia e Prokurimit Publik
➡️ të hetojnë ndikimin e drejtorisë juridike në tregun privat dhe tenderat publikë, çdo favore të mundshme për subjektin familjar dhe çdo shkelje ligjore.
7️⃣ Përfundim investigativ
Nëse gruaja drejtoreshë juridike mban në dorë procedurat dhe burri kontrollon tregun privat dhe tenderat publikë, kemi abuzim pushteti të sofistikuar;
Nëse bizneset orientohen përmes frikës ose favoreve, kemi korrupsion të sofistikuar;
Nëse institucionet heshtin, kemi bashkëfajësi shtetërore.
Shëndetësia nuk është rrjet klientelist. Ligji nuk është monedhë shkëmbimi. Shteti nuk administrohet si biznes familjar.
