Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, ka lëshuar akuza të forta ndaj qeverisë për mënyrën se si funksionon Korporata e Investimeve të Shqipërisë (KIS), duke e cilësuar atë një strukturë që operon “në errësirë, pa transparencë dhe me rrezik të lartë për pasuritë publike”.
Në një postim në Facebook, Tabaku thotë se qeveria ka ngritur një mekanizëm paralel që administron prona dhe projekte publike me mungesë të plotë kontrolli dhe mbikëqyrjeje institucionale.
FMN ka shprehur kritika për modelin e KIS
Sipas Tabakut, edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar ka ngritur shqetësime për KIS, duke paralajmëruar se modeli aktual nuk garanton mekanizmat minimalë të transparencës dhe llogaridhënies.
Ajo shton se FMN ka theksuar se një strukturë që menaxhon pasuri publike në vlera të mëdha duhet të ketë rregulla të qarta, auditim të vazhdueshëm dhe përgjegjësi të forta financiare — elementë që sipas saj mungojnë tek KIS.
Gjetjet e KLSH: Dy bilance, mungesë auditimi, tenderime të dyshimta
Tabaku i referohet një auditimi të Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH), i cili, sipas saj, ka evidentuar probleme serioze:
- Mungesë totale të auditimit të brendshëm që nga krijimi i KIS.
- Dy versione bilancesh, praktikë që deputetja e quan të papranueshme për një institucion që administron qindra miliona euro në pasuri publike.
- Tenderime të pasurive publike në kundërshtim me parimet e Marrëveshjes së Stabilizim–Asociimit, duke krijuar terren për abuzime.
- Mungesë departamentesh të kontrollit dhe të qeverisjes së mirë.
Sipas Tabakut, këto mangësi rrisin “në mënyrë dramatike” rrezikun operacional, financiar dhe ligjor.
Struktura e KIS, e paqartë dhe e rrezikshme për financat publike
Deputetja thekson se organigrama e miratuar që nga viti 2019 nuk përmban funksione bazë të qeverisjes së mirë, duke lënë hapësira të mëdha për vendimmarrje pa mbikëqyrje.
Ajo shton se KIS shpesh vepron si një institucion financiar që jep hua, megjithëse kjo nuk është e lejuar nga ligji, duke rrezikuar jo vetëm burimet e veta por edhe pronat publike që administron.
Në të njëjtën kohë, Tabaku thekson se KIS shpenzon miliona në qira të konsideruara të shtrenjta, pa analiza kostoje dhe në kundërshtim me vendimet e Këshillit të Ministrave.
Projekte pa analiza dhe pa llogaridhënie
Tabaku përmend disa projekte të KIS, përfshirë Godinën e Kadastrës dhe Kompleksin Qeveritar, të cilat sipas saj janë prezantuar pa analiza, pa planifikim dhe me procedura të përshpejtuara në shkelje të ligjit.
Ajo e quan KIS “një tunel të fshehtë” për të administruar pasuritë publike pa kontroll parlamentar, duke theksuar se ky entitet i është përdorur qeverisë për të shmangur detyrimet e integrimit europian dhe për të ndarë tendera në mënyrë të parregullt.
Tabaku kërkon auditim parlamentar dhe transparencë të plotë
“Nuk mund të lejohet që një korporatë shtetërore të veprojë në errësirë, pa rregulla dhe pa llogari, ndërsa pronat publike kthehen në mall tregu për një rreth të ngushtë vendimmarrjeje”, shkruan Tabaku.
Ajo bën thirrje që Kuvendi të marrë masa ligjore për të audituar KIS dhe për të rikthyer kontrollin parlamentar mbi administrimin e pasurisë publike.
Tabaku e mbyll reagimin duke theksuar se prona publike është “pasuria e shqiptarëve” dhe nuk duhet trajtuar në heshtje apo në mungesë transparence institucional.
