Bashkimi Europian po përgatit një reformë të thellë të politikës së azilit dhe kthimit të emigrantëve, e cila synon të rrisë ndjeshëm numrin e deportimeve dhe të forcojë kontrollin ndaj azilkërkuesve që marrin përgjigje negative.
Sipas propozimeve të reja, vendet anëtare do të njohin automatikisht vendimet e njëra-tjetrës për refuzimin e kërkesave për azil, ndërsa emigrantët që nuk bashkëpunojnë me autoritetet mund të përballen me ulje të përfitimeve sociale, konfiskim dokumentesh dhe periudha më të gjata paraburgimi.
Një nga pikat më të debatueshme të reformës është krijimi i qendrave të posaçme të paraburgimit në vende të treta jashtë BE-së. Në këto struktura mund të transferohen emigrantët e refuzuar, veçanërisht në rastet kur vendet e tyre të origjinës refuzojnë t’i pranojnë përsëri.
Komisioneri europian për Çështjet e Brendshme, Magnus Brunner, deklaroi se rregullat e reja synojnë të rrisin efektivitetin e sistemit të kthimeve, pasi aktualisht vetëm rreth 28% e personave që duhet të largohen nga territori europian deportohen realisht.
Ndërkohë, ministri gjerman i Brendshëm Alexander Dobrindt ka bërë të ditur se disa vende europiane po kërkojnë marrëveshje me shtete partnere për ngritjen e këtyre qendrave deri në fund të vitit. Mes vendeve të përmendura në diskutime janë Ruanda, Libia, Mauritania, Etiopia dhe Uzbekistani.
Një model i ngjashëm është testuar nga Italia në bashkëpunim me Shqipëria, megjithëse zbatimi i tij është përballur me sfida juridike dhe debat të fortë politik.
Kritikët e reformës argumentojnë se mungojnë garancitë ligjore për respektimin e të drejtave themelore të emigrantëve. Eurodeputetja socialdemokrate Brigit Sippel paralajmëroi se qendrat në vende të treta mund të cenojnë standardet europiane të të drejtave të njeriut dhe të trajtojnë emigrantët si të dënuar pa një proces të plotë gjyqësor.
Nëse miratohet nga Parlamenti Europian dhe shtetet anëtare, paketa e re mund të hyjë në fuqi brenda 18 muajve, ndërsa krijimi i qendrave të deportimit jashtë territorit europian mund të nisë edhe më herët nëse sigurohen marrëveshjet e nevojshme me vendet pritëse.
