Një investigim i publikuar së fundmi ka hedhur dyshime të forta mbi ligjshmërinë e titujve akademikë të rektores së Universitetit “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan, Elvira Fetahu, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi funksionimin e mekanizmave të promovimit akademik në vend.
Debati është ndezur në një moment kur Universiteti i Elbasanit e ka paraqitur si sukses zgjedhjen e Fetahut në një post të rëndësishëm rajonal, si presidente e Aleancës së Universiteteve të Ballkanit për vitin 2028. Por përtej këtij imazhi publik pozitiv, artikulli investigativ pretendon se avancimi akademik i saj është realizuar në kundërshtim me parashikimet ligjore.
Sipas të dhënave të referuara në investigim, Elvira Fetahu ka marrë gradën “Doktor” në vitin 2015 në Universitetin “Aleksandër Moisiu” në Durrës, më pas titullin “Profesor i Asociuar” në vitin 2016 po në të njëjtin universitet, dhe në vitin 2024 titullin “Profesor” në Universitetin Bujqësor të Tiranës.
Pikërisht këtu ngrihet edhe thelbi i akuzave. Sipas interpretimit të bërë në artikull mbi ligjin nr. 80/2015 “Për arsimin e lartë”, për të fituar titullin “Profesor i Asociuar” një kandidat duhet të ketë gradën “Doktor” prej të paktën pesë vitesh. Ndërsa për titullin “Profesor”, duhet të ketë mbajtur titullin “Profesor i Asociuar” për të paktën pesë vjet të tjera. Investigimi pretendon se këto afate nuk janë respektuar në rastin e Fetahut.
Sipas këtij versioni, titulli “Profesor i Asociuar” është përfituar vetëm pak muaj pas doktoraturës, ndërsa ai “Profesor” është marrë mbi bazën e një titulli të mëparshëm që vetë investigimi e konsideron të dhënë në shkelje të ligjit. Për rrjedhojë, artikulli vë në dyshim të gjithë zinxhirin e promovimit akademik të saj.
Një element tjetër i rëndësishëm i investigimit lidhet me hallkat institucionale që kanë kaluar këto procedura. Sipas ligjit, dosjet për titujt akademikë duhet të shqyrtohen nga njësia bazë, senati akademik, komisioni i përhershëm i promovimit dhe më pas të regjistrohen në Ministrinë e Arsimit. Artikulli ngre pyetjen se si është e mundur që në të dy rastet, në dy universitete të ndryshme dhe në disa nivele filtrimi, askush të mos ketë konstatuar shkeljen e afateve ligjore.
Për autorët e investigimit, ka dy mundësi: ose kemi të bëjmë me një neglizhencë të rëndë institucionale në disa hallka njëherësh, ose me një bashkëpunim të qëllimshëm për të kaluar tituj akademikë në kundërshtim me ligjin. Në të dyja rastet, sipas tyre, pasoja është e njëjtë: cenimi i meritokracisë dhe i besimit te sistemi universitar.
Artikulli shkon më tej duke argumentuar se kjo situatë nuk prek vetëm një individ, por vendos në pikëpyetje standardet e gjithë sistemit akademik shqiptar. Sipas investigimit, titujt e dhënë në mënyrë të parregullt mund të deformojnë konkurrencën, të dëmtojnë pedagogët që ndjekin rrugën ligjore dhe të minojnë besimin e studentëve te institucionet universitare.
Në fund të shkrimit kërkohet reagim nga Ministria e Arsimit, Universiteti i Durrësit dhe Universiteti Bujqësor i Tiranës, si dhe auditim i plotë i procedurave të ndjekura. Po ashtu, artikulli i bën thirrje Elvira Fetahut të japë dorëheqjen nga posti i rektores, si një akt përgjegjësie morale dhe akademike.
Deri në këtë fazë, bëhet fjalë për pretendime të ngritura në një investigim mediatik dhe jo për një konstatim përfundimtar të organeve shtetërore apo të drejtësisë. Çdo person i përmendur prezumohet i pafajshëm derisa përgjegjësia të provohet me vendim të formës së prerë.
