Zbatimi i nismës së njohur si Paketa e Maleve po shoqërohet me tensione të forta në zonat rurale, ku mungesa e një inventari të qartë të pronave po sjell përplasje mes banorëve dhe institucioneve vendore.
Rasti i fermerit Shpëtim Krasta nga Gurrasi i Pogradecit është një nga shembujt më të fundit. Ai pretendon se tokat e familjes së tij, të përfituara sipas ligjit për tokën (AMTP), janë dhënë me qira nga bashkia pa dijeninë e tij, ndërsa pemët frutore janë prerë nga një subjekt që paraqitej si qiramarrës i ligjshëm.
Ky nuk është një rast i izoluar. Sipas dëshmive të banorëve, dhjetëra familje në zonë janë prekur nga vendime të ngjashme, ku toka të përdorura prej dekadash po konsiderohen si prona shtetërore dhe po jepen për zhvillim apo investime.
Në thelb të problemit qëndron mungesa e koordinimit institucional dhe inventarizimit të plotë të pronave nga Kontrolli i Lartë i Shtetit dhe institucionet vendore. Raportet e auditimit kanë evidentuar se një pjesë e madhe e pasurive nuk janë të regjistruara saktë dhe mungon dokumentacioni teknik për to, duke krijuar mbivendosje pronësie.
Nga ana tjetër, Bashkia Pogradec shprehet se procedurat për dhënien me qira përfshijnë konsultime dhe verifikime, por banorët mohojnë të jenë përfshirë në këto procese.
Ekspertët ligjorë theksojnë se edhe në rastet kur toka nuk është regjistruar në kadastër, përfituesi me AMTP mbetet pronar ligjor. Kjo do të thotë se çdo kontratë qiraje e lidhur pa miratimin e tij mund të konsiderohet e pavlefshme.
Ndërkohë, mbi 250 aplikime për këtë paketë mbeten në pritje, ndërsa paqartësitë mbi pronësinë rrezikojnë të thellojnë konfliktet dhe të dëmtojnë vetë qëllimin e programit për zhvillimin e zonave malore.
Situata nxjerr në pah një problem më të gjerë: mungesën e një baze të saktë të të dhënave për pronat dhe boshllëqet ligjore që detyrojnë qytetarët të kërkojnë të drejtën e tyre në gjykatë, për pasuri që prej vitesh i kanë përdorur si të tyret.
