Shtetet e Bashkuara kanë nisur një nga operacionet më të mëdha ushtarake në Lindjen e Mesme në dekadat e fundit, të quajtur “Tërbimi Epik”, i cili ka në shënjestër Iranin dhe kapacitetet e tij ushtarake.
Sipas zyrtarëve amerikanë, në operacion janë përfshirë mbi 50 mijë trupa ushtarake, rreth 200 avionë luftarakë, dy aeroplanmbajtëse dhe një numër i madh bombarduesish me rreze të gjatë veprimi.
Fushata ushtarake nisi më 28 shkurt në koordinim me Izraelin dhe deri tani ka shkaktuar humbje të konsiderueshme në radhët e drejtuesve ushtarakë dhe politikë iranianë, si dhe dëme të mëdha në infrastrukturën ushtarake të vendit.
Objektivat e SHBA-së
Shtëpia e Bardhë ka bërë të ditur se operacioni synon disa objektiva kryesore strategjike:
- Shkatërrimin e kapaciteteve raketore të Iranit
- Asgjësimin e marinës ushtarake iraniane
- Ndërprerjen e aktiviteteve të grupeve të lidhura me Iranin që destabilizojnë rajonin
- Parandalimin e zhvillimit të armëve bërthamore nga Irani
Në thelb, operacioni synon dobësimin e fuqisë ushtarake të Iranit dhe ndikimin në strukturën e ardhshme politike të vendit.
Përgjigjja e Iranit
Si kundërpërgjigje, Irani ka lëshuar raketa balistike dhe dronë drejt Izraelit dhe bazave ushtarake amerikane në Gjirin Persik, përfshirë Bahrejnin, Kuvajtin, Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Omanin.
Megjithatë, sipas ushtrisë amerikane, intensiteti i sulmeve iraniane është ulur ndjeshëm. Numri i raketave balistike të lëshuara është reduktuar me rreth 86 për qind, ndërsa sulmet me dronë janë ulur me 73 për qind krahasuar me ditët e para të konfliktit.
Mundësia e ndryshimit të regjimit
Një nga skenarët që përmendet më shpesh është ndryshimi i regjimit në Iran. Presidenti amerikan Donald Trump u bëri thirrje iranianëve që pas përfundimit të operacionit të marrin në dorë qeverisjen e vendit të tyre.
Udhëheqësi suprem Ali Khamenei dhe disa figura të tjera të rëndësishme politike dhe ushtarake u vranë në fillim të operacionit, duke krijuar një boshllëk të madh në strukturën e pushtetit në Iran.
Kush mund ta udhëheqë Iranin?
Për herë të parë pas më shumë se tre dekadash, Këshilli i Ekspertëve në Iran pritet të mblidhet për të zgjedhur liderin e ri suprem.
Mes emrave që përmenden janë:
- Mojtaba Khamenei, djali i liderit të ndjerë
- Alireza Arafi, një klerik i lartë i sistemit
- Hassan Khomeini, nipi i themeluesit të Republikës Islamike
Në diskutimet ndërkombëtare përmendet edhe emri i Reza Pahlavit, djali i shahut të fundit të Iranit, i cili jeton prej dekadash në mërgim dhe është shprehur i gatshëm të drejtojë një qeveri tranzicioni.
Sa mund të zgjasë lufta?
Zyrtarët amerikanë kanë deklaruar se operacioni nuk pritet të jetë i pafund dhe mund të zgjasë rreth katër javë.
Sipas analistëve, rezultati i konfliktit mund të ndikojë ndjeshëm në balancën e pushtetit në Lindjen e Mesme dhe të përcaktojë drejtimin politik të Iranit për vitet në vijim.
