Sot u fol për Masakrën e 4 Shkurtit. U mbajtën fjalime, u vendosën kurora dhe u përdorën fjalë të forta për terrorin dhe barbarinë. U tha se historia nuk duhet relativizuar dhe se krimet nuk duhet harruar. Por në këtë përkujtim publik mungoi diçka thelbësore: e vërteta e plotë.
Sepse historia e Shqipërisë nuk ka vetëm një masakër. Ajo ka shumë. Dhe disa prej tyre nuk u kryen nga pushtues të huaj, por nga vetë shteti shqiptar, nga një regjim që për dekada e mbajti popullin të izoluar, të dhunuar dhe të vrarë në emër të ideologjisë.
Në orët e para të mëngjesit të 23 gushtit 1990, në kufirin e Rehovës, katër të rinj shqiptarë u vranë nga armët e shtetit teksa përpiqeshin të largoheshin nga një vend që nuk u ofronte as liri, as shpresë. Ata ishin:
- Petrit Bashkim Ajdini, 26 vjeç, nga Korça
- Artur Xhevahir Kërcelli, 25 vjeç, nga Korça
- Niko Stefan Joti, 24 vjeç, nga Erseka
- Safet Irfan Rrapo, 31 vjeç, nga Erseka
Ata nuk ishin kriminelë. Nuk ishin armiq. Nuk ishin tradhtarë. Ishin thjesht qytetarë që kërkonin liri. U qëlluan në errësirë. U vranë nga shteti i tyre. Dhe për këtë krim, Shqipëria ende nuk ka dhënë një përgjigje morale dhe institucionale.
Sot, për këtë masakër nuk pati asnjë fjalë. Asnjë përmendje. Asnjë reflektim. Asnjë ndjesë.
Kjo heshtje nuk është rastësi. Është zgjedhje. Është zgjedhja për të kujtuar vetëm krimet e “të tjerëve” dhe për të fshehur krimet e “të vetëve”. Dhe kjo e shndërron përkujtimin në hipokrizi dhe historinë në instrument politik.
Nuk mund të flasësh për terror duke anashkaluar terrorin shtetëror. Nuk mund të kërkosh që historia të mos rishkruhet, ndërsa vetë zgjedh cilat faqe të lexohen dhe cilat të grisen. Dhe nuk mund të ndërtosh moral publik mbi harresën e viktimave që nuk i shërbejnë narrativës politike.
Viktimat e 4 Shkurtit meritojnë nderim. Pa asnjë diskutim.
Por po aq meritojnë nderim edhe Petrit Ajdini, Artur Kërcelli, Niko Joti dhe Safet Rrapo – të vrarë në kufi, nga shteti, në vitin 1990.
Pa të vërtetën e plotë, nuk ka drejtësi.
Pa drejtësi, nuk ka pajtim.
Dhe pa përmendur emrat e viktimave, përkujtimi mbetet vetëm një fjalim bosh.
Masakra që u nderua u përmend sot me zë të lartë.
Masakra që u fsheh vazhdon të rëndojë si heshtje.
Dhe kjo heshtje është, në vetvete, një krim tjetër.
