Bashkimi Europian ka vendosur heqjen e plotë të masave ndëshkuese ndaj Kosovës, një vendim që pritet të zhbllokojë miliona euro ndihmë financiare për vendin që në fillim të vitit 2026.
Lajmi u konfirmua mbrëmjen e së mërkurës nga zyrtarë të Bashkimit Europian dhe nga institucionet e Kosovës, në kuadër të Samitit BE–Ballkani Perëndimor të mbajtur në Bruksel. Vendimi vjen pas kalimit paqësor të pushtetit lokal në komunat veriore, të banuara me shumicë serbe, proces që BE e vlerësoi si hap të rëndësishëm drejt shtensionimit të situatës.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, njoftoi se një pjesë e masave u hoqën menjëherë, ndërsa pjesa e mbetur do të hiqet deri në fund të janarit 2026.
“Gjatë bisedimeve intensive me partnerët tanë, u mor vendimi që të gjitha masat t’i hiqen Kosovës. Si rrjedhojë, fondet do të zhbllokohen, një pjesë menjëherë dhe pjesa tjetër në fund të janarit”, shkroi Osmani në rrjetet sociale.
Edhe presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, konfirmoi vendimin, duke theksuar se BE po vepron pas zhvillimit paqësor të procesit të tranzicionit në veri.
“Falë këtij zhvillimi pozitiv, kemi kënaqësinë të ecim përpara me heqjen e masave ndaj Kosovës”, shkroi ajo në platformën X.
Sipas Komisionit Europian, Kosova pritet të përfitojë 216 milionë euro ndihmë financiare, nga të cilat 205 milionë euro do të disbursohen që në fillim të vitit 2026.
Masat ndëshkuese, të vendosura në verën e vitit 2023 për shkak të tensioneve në veri, i kanë shkaktuar Kosovës dëme të konsiderueshme ekonomike. Sipas një analize të Institutit GAP, vendi ka humbur ose i janë pezulluar projekte me vlerë rreth 613.4 milionë euro, ndërsa 7.1 milionë euro janë humbur përfundimisht për shkak të kalimit të afateve.
Sektorët më të prekur kanë qenë:
- Mjedisi – rreth 350 milionë euro
- Energjia – 114 milionë euro
- Digjitalizimi – 57 milionë euro
- Kultura – 15 milionë euro
Nga këto fonde, rreth 218 milionë euro i përkasin projekteve të Instrumentit të Para-Anëtarësimit (IPA II dhe IPA III), ndërsa 395 milionë euro janë pjesë e Kornizës së Investimeve të BE-së për Ballkanin Perëndimor.
Heqja e masave shihet si një hap i rëndësishëm politik dhe ekonomik për Kosovën, si dhe një sinjal pozitiv për avancimin e saj në procesin e integrimit europian.
