Presidenti rus Vladimir Putin ka miratuar një dekret të ri, i cili detyron një pjesë të madhe të burrave të huaj në Rusi të nënshkruajnë kontratë me ushtrinë, nëse synojnë të marrin leje të përhershme qëndrimi ose shtetësi ruse. Masa, e miratuar më 5 nëntor përmes Dekretit nr. 821, është zbatuar në heshtje dhe pothuajse nuk është pasqyruar nga mediat ruse.
Sipas hulumtimeve investigative, rregullorja e re po i vendos mijëra migrantë përballë një zgjedhjeje të vështirë: shërbim ushtarak ose largim nga Rusia, në një kohë kur Moska vazhdon luftën në Ukrainë dhe kërkon të mbajë numrat e ushtrisë.
Çfarë parashikon dekreti
Sipas dekretit presidencial, burrat e huaj që aplikojnë për leje të përhershme qëndrimi duhet të:
- paraqesin një kontratë ushtarake për të paktën një vit shërbimi,
- ose kontratë shërbimi në Ministrinë e Situatave të Jashtëzakonshme,
- ose një certifikatë mjekësore që vërteton papërshtatshmërinë për shërbim ushtarak.
Rregulla të ngjashme vlejnë edhe për aplikimet për shtetësi ruse, me disa përjashtime të kufizuara.
Histori konkrete: “Jemi në udhëkryq”
Një 48-vjeçar nga Azerbajxhani, i martuar me një shtetase ruse dhe i vendosur prej vitesh në rajonin e Nizhni Novgorodit, u përball me këtë kusht kur aplikoi për qëndrim të përhershëm. Pavarësisht se kishte përmbushur të gjitha kriteret e tjera ligjore, familja e tij vendosi të largohet nga Rusia për të shmangur përfshirjen në ushtri.
“Jemi në udhëkryq. Nuk dimë çfarë të bëjmë”, u shpreh bashkëshortja e tij.
Kush përjashtohet nga rregulli
Dekreti nuk zbatohet për:
- shtetasit e Bjellorusisë,
- disa kategori të veçanta si specialistët e kualifikuar dhe studentët,
- raste specifike për shtetasit e Ukrainës.
Për shtetasit e Kazakistanit dhe Moldavisë, kushti vlen vetëm për shtetësinë, jo për lejen e përhershme të qëndrimit.
Pse po ndodh kjo?
Ekspertët vlerësojnë se dekreti shërben për dy qëllime kryesore:
- rritjen e mobilizimit ushtarak, duke shfrytëzuar migrantët që kanë pak mundësi për të mbrojtur të drejtat e tyre,
- uljen e migracionit afatgjatë drejt Rusisë, duke e bërë vendin më pak tërheqës për jetesë.
Sipas të dhënave zyrtare ruse, dhjetëra mijëra burra të natyralizuar, kryesisht nga Azia Qendrore, tashmë janë dërguar në front ose në zona mbështetëse të luftës.
Praktikë e pazakontë ndërkombëtare
Detyrimi i të huajve për shërbim ushtarak si kusht për qëndrim apo shtetësi konsiderohet praktikë jashtëzakonisht e rrallë në nivel global. Në shumicën e vendeve, shërbimi ushtarak lidhet kryesisht me shtetësinë dhe jo me statusin e migrantit.
Ndërkohë, mungesa pothuajse totale e raportimit nga mediat ruse për këtë dekret ngre pikëpyetje mbi transparencën dhe ndikimin real që ai po ka mbi komunitetet migrante në Rusi.
