Përqendrimi gjithnjë e më i madh i aktivitetit ekonomik dhe i popullsisë në kryeqytet po thellon pabarazitë territoriale mes Tiranës dhe 11 qarqeve të tjera të vendit. Të dhënat më të fundit të INSTAT-it mbi ekonominë rajonale për vitin 2023 tregojnë se gjysma e qarqeve të vendit kanë Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB) për frymë më pak se gjysma e nivelit që regjistrohet në Tiranë.
Qarku me performancën më të dobët ekonomike është Kukësi, ku PBB-ja për frymë arrin vetëm 40.2% të nivelit të kryeqytetit. Pas tij renditen Dibra dhe Berati, me 43–44% të PBB-së për frymë të Tiranës. Edhe Elbasani dhe Korça shfaqin një situatë të ngjashme, duke u pozicionuar nën pragun e 50%.
Lezha, Shkodra dhe Gjirokastra: Nivele mesatare, por ende larg Tiranës
Sipas INSTAT, Lezha dhe Shkodra kanë PBB për frymë që varion midis 50.7% dhe 56.4% të Tiranës. Ndërkohë, Gjirokastra ngjitet në 62.5%, duke u afruar më shumë me mesataren kombëtare, falë turizmit, shërbimeve dhe aktivitetit agro-ushqimor.
Vlora, Fieri dhe Durrësi — Rajonet më të zhvilluara pas Tiranës
Tri qarqet që shfaqin performancën më të lartë ekonomike jashtë kryeqytetit janë:
- Vlora
- Fieri
- Durrësi
Niveli i të ardhurave për frymë në këto qarqe varion nga 71% në mbi 79% të Tiranës, si rezultat i ndikimit të sektorëve të turizmit, industrisë, porteve dhe transportit.
Të dhënat sipas rajoneve
Rajoni i Veriut
(Qarku Shkodër, Lezhë, Kukës, Dibër, Durrës*)
PBB për frymë: 819 mijë lekë, ose 16.8% nën mesataren e vendit.
Rajoni i Qendrës
(Tirana dhe Elbasani)
PBB për frymë: 1.9 milionë lekë, ose 21.8% mbi mesataren kombëtare.
Rajoni i Jugut
(Berat, Vlorë, Fier, Gjirokastër, Korçë)
PBB për frymë: 845 mijë lekë, ose 14.12% nën mesataren e vendit.
*Durrësi klasifikohet shpesh mes Veriut për efekt statistikor rajonal.
Tirana, kampion ekonomik i vendit
Në vitin 2023, Tirana regjistroi PBB për frymë 1.3 milionë lekë, niveli më i lartë në vend dhe 38.9% mbi mesataren kombëtare.
Pas kryeqytetit renditen:
- Durrësi – 1.086 milionë lekë, 10.31% mbi mesatare
- Fieri – 1.042 milionë lekë, 5.82% mbi mesatare
Ndërsa qarku me vlerën më të ulët mbetet Kukësi me 549 mijë lekë për frymë, i ndjekur nga:
- Dibra – 595 mijë lekë
- Berati – 599 mijë lekë
Hendeku pritet të thellohet më tej
Sipas analizave paraprake, pabarazia ekonomike mes Tiranës dhe rajoneve të tjera pritet të rritet në vitet e ardhshme, pasi kryeqyteti po vijon të tërheqë investime, popullsi dhe aktivitete të reja ekonomike me ritme më të shpejta se pjesa tjetër e vendit.
