Kanceri i pankreasit po konsiderohet sot një nga sëmundjet më agresive dhe më vdekjeprurëse, duke u renditur si shkaku i tretë kryesor i vdekjeve nga kanceri në mbarë botën. Ai prek më së shumti personat mbi 40 vjeç, me një incidencë më të lartë tek burrat.
Pankreasi është një organ thelbësor, i vendosur në pjesën e pasme të barkut, i cili ndihmon në procesin e tretjes përmes prodhimit të enzimave dhe rregullon nivelin e sheqerit në gjak përmes insulinës. Si çdo organ tjetër, pankreasi mund të zhvillojë tumore malinje, ndër të cilët adenokarcinoma pankreatike është më e zakonshmja, duke përbërë rreth 90% të rasteve.
Rritja e rasteve dhe faktorët e rrezikut
Incidenca e kancerit të pankreasit ka ardhur në rritje vitet e fundit. Shkaku i sëmundjes mbetet shpesh i panjohur, por disa faktorë ndikojnë në shfaqjen e saj.
Faktorët e trashëguar përfshijnë mutacione gjenetike dhe sindroma familjare të kancerit. Ndërkohë, faktorët e fituar lidhen kryesisht me stilin e jetesës dhe ekspozimin e organizmit, si mbipesha, pirja e duhanit (që rrit mbi dyfish rrezikun), konsumimi i lartë dhe i zgjatur i alkoolit, pankreatiti kronik, historia familjare e sëmundjes dhe ekspozimi i mëparshëm ndaj radioterapisë në zonën e barkut.
Simptomat e hershme që duhen marrë seriozisht
Kanceri i pankreasit është tejet i rrezikshëm sepse në fazat e para zhvillohet pa dhënë shenja të qarta. Megjithatë, disa sinjale paralajmëruese mund të dallohen herët dhe të ndihmojnë në diagnostikimin në kohë.
Një nga simptomat e para është shfaqja e diabetit të ri ose ndryshimet e papritura në nivelet e sheqerit tek personat që tashmë janë diabetikë. Po ashtu, ndryshimet në cilësinë dhe ngjyrën e jashtëqitjes, diarre e pashpjegueshme ose jashtëqitje me erë të rëndë janë shenja që lidhen me çrregullimin e tretjes.
Dhimbja e vazhdueshme në pjesën e sipërme të barkut, shpesh e rrezatuar në shpinë, duhet të merret shumë seriozisht. Humbja e oreksit dhe peshës pa shkak të dukshëm, si dhe simptoma të tjera si depresioni, kruarja e trupit dhe verdhëza (zverdhja e lëkurës dhe syve), janë po ashtu tregues që kërkojnë vlerësim të menjëhershëm mjekësor.
Pse diagnostikimi i hershëm është vendimtar
Kanceri i pankreasit është ndër sëmundjet që diagnostikohen më vonë, pasi simptomat e para shpesh ngatërrohen me gjendje të zakonshme. Zbulimi në fazat fillestare rrit ndjeshëm shanset e trajtimit të suksesshëm.
Çdo person mbi 40 vjeç, veçanërisht ata që kanë faktorë rreziku, duhet të jetë i vëmendshëm ndaj ndryshimeve të pazakonta në shëndetin e tij dhe të konsultohet menjëherë me mjekun nëse vëren simptoma të dyshimta.
