Siguria ushqimore në Shqipëri po vihet seriozisht në pikëpyetje, teksa praktikat e inspektimit dhe transportimit të mostrave nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) po konsiderohen të papranueshme dhe të rrezikshme. Ekspertja e sigurisë ushqimore, Ana Vuksani, në një intervistë për Syri TV, ka denoncuar kushtet primitive në të cilat operojnë inspektorët e AKU-së, duke paralajmëruar se analizat laboratorike, në shumicën e rasteve, nuk kanë më asnjë vlerë shkencore.
Mungesa e kushteve teknike dhe investimeve të premtuara
Vuksani kujtoi se prej vitesh janë përmendur projekte të Bashkimit Evropian për përmirësimin e laboratorëve ushqimorë, por rezultatet në terren nuk duken askund. Sipas saj, progres-raportet ndërkombëtare sinjalizojnë:
- mungesë pajisjesh bashkëkohore,
- metoda të vjetruara analitike,
- mungesë kapacitetesh njerëzore të specializuara,
- si dhe mospërputhje me standardet ISO që kërkohen për laboratorët modernë.
Pavarësisht kësaj, problemi më shqetësues — dhe më i thjeshti për t’u zgjidhur — lidhet me mënyrën skandaloze të marrjes dhe transportit të mostrave.
Mostrat e mishit të ngrirë dalin nga -18°C në 35°C
Sipas Vuksanit, një nga hallkat ku siguria ushqimore bie poshtë standardeve është kontrolli i produkteve të importit, sidomos mishit të ngrirë, nga i cili Shqipëria varet pothuajse tërësisht.
- Mishi mbërrin në Portin e Durrësit në -18°C, temperaturë kritike për ruajtjen e sigurisë mikrobiologjike.
- Protokolli kërkon që marrja e mostrës të bëhet pa u prishur zinxhiri i ftohjes.
- Por AKU nuk ka dhoma frigoriferike në pikat kufitare.
Kjo bën që kontejnerët të hapen nën diellin e verës, shpesh në 35°C, duke shkaktuar luhatje të menjëhershme temperaturash që favorizojnë aktivizimin e baktereve të rrezikshme.
Transport me “frigobokse plazhi”
Problemet nuk mbarojnë me inspektimin në port. Sipas Vuksanit:
- Mostrat e mishit, pasi merren në Durrës, transportohen drejt Tiranës me termusë të zakonshëm plazhi, të përshtatshëm vetëm për pije të ftohta, jo për produkte të ngrira.
- Temperatura nuk ruhet as afër -18°C.
- Ambalazhet nuk garantojnë anonimatin: pasi paketa hapet, rifutja e saj komprometon pastërtinë e mostrës.
Kjo metodë, sipas saj, e bën të pavlefshme çdo analizë laboratorike, sado modern të jetë laboratori.
Rreziku real për konsumatorin
Nëse një ngarkesë mishi problematike futet në vend, pas kontrollit të mangët në kufi, ajo:
- nuk mund të kthehet më mbrapsht,
- as nuk mund të identifikohet me saktësi nga analizat e kompromentuara,
- duke hyrë kështu pa pengesa në tregun shqiptar.
Ky cikël i dështuar kontrolli përbën, sipas Vuksanit, një rrezik serioz shëndetësor për qytetarët.
Thirrje për reformim urgjent
Ekspertja thekson se problemi i transportimit të mostrave nuk kërkon fonde të mëdha, por organizim, protokolle të qarta dhe pajisje bazike frigoriferike. Sipas saj, pa këtë hallkë të domosdoshme, çdo investim në laboratorë mbetet i pavlefshëm dhe qytetarët rrezikojnë të ekspozohen ndaj produkteve të kontaminuara.
