Pasi dhëndri i Donald Trump, Jared Kushner, vulosi një investim prej 1.4 miliardë dollarësh për të zhvilluar Sazanin, ishullin më të madh të Shqipërisë, në një vendpushim luksoz, ai ndau maketet dixhitale të rezervatit natyror të transformuar nga radhët e apartamenteve me fasada xhami dhe pishinave. Imazhet të sjellin në vëmendje vizionin e çuditshëm të Trump të gjeneruar nga inteligjenca artificiale për në “rivierën e Gazës”, që projektonte një vendpushim luksoz të ndërtuar në tokën e lënë pas nga 80 mijë palestinezë të masakruar dhe dy milionë të tjerë të zhvendosur ose të deportuar.
Megjithatë, të dy projektet janë të lidhura me më shumë sesa vizione të ngjashme pa shije të luksit. Affinity Partners, kompania e investimit përmes së cilës Kushner po blen Sazanin, u krijua për të përdorur paratë saudite për të fekonduar investimet midis Izraelit dhe botës arabe. Dhe Shqipëria, një vend i varfër europian me një identitet mysliman dhe një etje për integrimin perëndimor, është një pjesë kyçe e enigmës.
Siç sugjeron mega-projekti i Sazanit, sovraniteti dhe besnikëria gjeopolitike e Shqipërisë janë gjithnjë e më shumë në shitje, dhe Izraeli është i pari në radhë pas Kushnerit. Duke ofruar hapësirë jo vetëm për zhvillimin e Sazanit, por edhe për kopshte, qendra shëndetësore dhe projekte të inteligjencës artificiale të sponsorizuara nga Izraeli, militantë të opozitës iraniane të lidhur me Izraelin, dhe madje edhe një mikroshtet mysliman pro-izraelit të diskutuar, kryeministri shqiptar Edi Rama po e pozicionon vendin e tij si një pikë të rëndësishme për një konstelacion në zhvillim të populistëve të krahut të djathtë dhe apologjetëve të Izraelit.
