Rajoni i Ballkanit Perëndimor është në një rrezik të shtuar të dhunës së lokalizuar ndëretnike në vitin 2024. Ky ishte përfundimi i raportit vjetor të publikuar nga Zyra e Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare (ODNI) të SHBA-së, rreth një muaj më parë, ku u veçua Bosnjë-Hercegovina dhe Kosova si zona shqetësuese në seksionin e titulluar “Konfliktet dhe brishtësia”. Raporti paralajmëroi se udhëheqësit nacionalistë në këto rajone mund të rrisin tensionet për përfitimet e tyre politike, ndërsa aktorët e jashtëm mund të shfrytëzojnë ndarjet etnike për të çuar përpara interesat e tyre ose për të penguar integrimin e Ballkanit në institucionet evropiane dhe transatlantike. Dhe tani, ditë pas dite, tensionet vazhdojnë të vlojnë në këtë rajon të paqëndrueshëm, fakt i pranuar edhe nga mediat boshnjake. Shumë ekspertë po paralajmërojnë se edhe 2024 pritet të shoqërohet me ngjarje të papritura, duke e konsideruar madje si “raundin e dytë” të dhunës, me protagoniste Serbinë.
Paralajmërimi i analistes
“Ndërsa Vladimir Putin mohoi synimin e Rusisë për të sulmuar Ukrainën, Presidenti i Serbisë mohoi sot akuzat për një konflikt të ri që po shpërtheu në Ballkan”, tha analistja Ivana Stradner më 20 prill, duke paralajmëruar të mos nënvlerësohet “mashtrimi” i Serbisë dhe roli i saj në interesat e Rusisë për të provokuar konflikt në Ballkan për të larguar vëmendjen nga Ukraina. Siç shkruan “Sarajevo Times”, Stradner, një kontribues në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive, komentoi një deklaratë të bërë nga Aleksandër Vuçiç më 20 prill pas takimit me Ndihmës Sekretarin e Shtetit për Çështjet Evropiane dhe Euroaziatike në Departamentin e Shtetit të Shteteve të Bashkuara (SHBA), James O’Brien , në rrjetin social X. “Ne pajtohemi se është shumë e rëndësishme të ruhet paqja dhe stabiliteti, dhe nga pala serbe premtova se Serbia do të sillet me përgjegjësi dhe seriozitet dhe thashë se çfarë gënjeshtrash vijnë nga ata që flasin për një lloj pushtimi, lufte sepse ne nuk kemi ndërmend të marrim pjesë në gjëra të tilla”, u tha Vuçiç gazetarëve.
“Raundi i dytë”
Stradner thekson: “Ai tha të njëjtën gjë pranverën e kaluar kur njerëzit e tij plagosën 90 paqeruajtës të NATO-s në Kosovë”. “Raundi i parë ishte në 2023. Raundi i dytë do të jetë në 2024,” parashikon ajo. Ajo thekson se inteligjenca amerikane parashikon një përshkallëzim të ri në Ballkan, veçanërisht në Bosnje-Hercegovinë (BiH) dhe Kosovë, këtë vit, dhe vë në dukje se “ndërsa Serbia po fillon ngjarjet në terren, Moska po ndez zjarrin”. Stradner thekson se Serbia “nuk ka nevojë të dërgojë tanke dhe aeroplanë” sepse “forcat speciale”, duke iu referuar grupeve paraushtarake, do të arrijnë qëllimet e atij vendi. “Serbia dhe Rusia tashmë po pozicionohen në hapësirën e informacionit,” paralajmëron ajo, duke përmendur si shembull rritjen e numrit të kanaleve Telegram me “mesazhe nxitëse të luftës”.
“Zgjimi” i Perëndimit
Stradner vëren se Perëndimi “më në fund po zgjohet nga kërcënimi” dhe se shumë vende kanë dërguar më shumë paqeruajtës në Kosovë, duke dërguar një mesazh të qartë se ata do të ndërhyjnë nëse Presidenti i entitetit të Republika Srpska (RS) të BiH-së (RS), Milorad Dodik, shpall shkëputjen. Ajo më tej thekson se shërbimi i inteligjencës së Serbisë ka shpenzuar “burime të mëdha” në Perëndim për të bindur politikëbërësit se Vuçiç është një politikan properëndimor që “përdor vetëm nacionalizmin për qëllime të brendshme” dhe se ai është viktimë e ndikimit rus, por se ai është në fund të fundit vetëm të interesuar për bashkëpunim ekonomik. “Ky është absurditet i plotë sepse Beogradi është një partner kyç rus në Ballkan. Kurrë mos e nënvlerësoni mashtrimin serb si pjesë e sigurisë së saj kombëtare,” vëren Stradner. “Ndërsa Rusia kërkon të kthejë luftën e saj në Ukrainë, Kremlini padyshim do të donte të largonte vëmendjen perëndimore duke hapur një front të dytë në Ballkan. Putin dhe Vuçiç duan të tregojnë se vullneti i tyre për të sfiduar Perëndimin është më i madh se vullneti i Perëndimit për të rezistuar”, përfundon analistja, shkruan “N1”.
