Dosja e tenderit për ndërtimin e Portit të Integruar të Durrësit në Porto Romano, me vlerë rreth 400 milionë euro, është depozituar për verifikim në Prokurorinë e Posaçme (SPAK), pas dyshimeve për shkelje të procedurave të prokurimit, favorizim të palëve të caktuara dhe konflikt interesi në një nga projektet më të mëdha infrastrukturore në vend.
Sipas materialeve të referuara, gara ka kaluar në një proces “përqendrimi” të pazakontë: nga pesë oferta të paraqitura, disa prej operatorëve ndërkombëtarë më të mëdhenj janë përjashtuar që në fazën e parakualifikimit, për arsye që në kallëzim përshkruhen si të debatueshme, të lidhura me dokumentacion dytësor dhe interpretime të diskutueshme të rregullave.
Pesë ofertat në garë
Në procedurë kanë marrë pjesë:
- China Communications Construction Company (CCCC)
- Konsorciumi Jan de Nul – Vinci – SoletancheBachy
- Webuild (Itali) në bashkëpunim me Boskalis (Holandë)
- Van Oord (Holandë)
- Archirodon Construction (Overseas) Company Limited (filial i regjistruar në Qipro)
Sipas kallëzimit, në fazën e parakualifikimit nuk janë kualifikuar disa nga kompanitë më të mëdha, duke e ngushtuar garën dhe duke lënë hapësirë që në vijim të mbetet një konkurrencë minimale.
Ankesa e konsorciumit dhe “tarifa” 0.5%
Një nga pikat kryesore të pretendimeve lidhet me mënyrën si është trajtuar ankesa e konsorciumit Jan de Nul – Vinci pas skualifikimit.
Sipas shpjegimeve të dhëna, autoriteti i prokurimit ka argumentuar se mungonin dokumente që vërtetonin ndarjen e përqindjeve të pjesëmarrjes në një projekt të kryer më herët nga një “joint venture”, si dhe dokumente kolaudimi/vlerësimi.
Më pas, kur konsorciumi ka kërkuar rishqyrtim, është pretenduar se për t’u dëgjuar ankesa duhej paguar 0.5% e vlerës së tenderit, që përkthehej në rreth 2 milionë euro, dhe se afati i dhënë për pagesën ishte shumë i shkurtër. Në kallëzim ngrihet dyshimi se kjo praktikë ka kufizuar realisht të drejtën e ankimit dhe ka shërbyer si mekanizëm bllokues.
Skualifikimi i radhës dhe mbetja e një ofertuesi
Pas kësaj, sipas pretendimeve, në një fazë të mëvonshme është skualifikuar edhe një tjetër operator, duke sjellë situatën ku në garë mbetet praktikisht vetëm një ofertues.
Në material përmendet edhe roli i zyrtarëve përgjegjës për trajtimin e ankesave dhe vendimmarrjes, ku theksohet se SPAK po verifikon nëse janë konsumuar elementë të “prishjes së barazisë në tendera” dhe nëse procedura është orientuar drejt një rezultati të paracaktuar.
Çfarë pritet më tej
Hetimet pritet të fokusohen te:
- arsyet reale të skualifikimeve në parakualifikim,
- ligjshmëria dhe proporcionaliteti i kërkesave dokumentare,
- trajtimi i ankimeve (pagesat/afatet/komunikimi),
- si dhe vendimet që çuan në uljen e konkurrencës deri në mbetjen e një ofertuesi.
SPAK ende nuk ka dhënë një përfundim, por depozitimi i dosjes për verifikim sinjalizon se procedura do të analizohen në detaje, për të kuptuar nëse kemi shkelje administrative apo elementë penalë.
