Institucionet europiane janë përfshirë në një valë tensioni pas arrestimit të ish-shefes së politikës së jashtme të BE-së, Federica Mogherini, së bashku me dy diplomatë të tjerë të lartë, si pjesë e një hetimi të nisur nga Prokuroria Europiane (EPPO). Masat e ndërmarra erdhën pas kontrolleve të policisë belge në disa ambiente zyrtare dhe private, të lidhura me një dyshim për mashtrim dhe shkelje të rregullave të konkurrencës në një tender të rëndësishëm.
Sipas EPPO-s, hetimi lidhet me dyshimet se gjatë procedurës së dhënies së kontratës për krijimin dhe funksionimin e Akademisë Europiane të Diplomacisë, janë shkelur rregullat e transparencës dhe konkurrencës së ndershme. Në qendër të çështjes qëndron dyshimi se Kolegji i Europës mund të ketë qenë i informuar paraprakisht për kriteret e tenderit.
Përveç Mogherinit, në pranga u vendos edhe ish-diplomati i njohur italian Stefano Sannino, aktualisht Drejtor në Komisionin Europian për Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe Gjirin, si dhe Cesare Zegretti, bashkë-drejtor i Zyrës së Trajnimeve Ekzekutive në Kolegjin e Europës.
Ku u zhvilluan kontrollet?
Kontrollet e kërkuara nga EPPO u kryen në zyrat e Shërbimit Europian për Veprim të Jashtëm (EEAS) në Bruksel, si dhe në ambientet e Kolegjit të Europës në Brugge. Gjithashtu u ushtruan kontrolle edhe në disa banesa private. Punonjësve u kërkua të linin ndërtesat dhe të siguronin qasje të plotë për hetuesit.
EEAS, që Mogherini e drejtoi deri në vitin 2019, është struktura kryesore e politikës së jashtme të Bashkimit Europian. Në vitin 2020, Mogherini mori drejtimin e Kolegjit të Europës — institucion që përgatit kuadrot e ardhshme të diplomacisë europiane.
Kush janë zyrtarët e tjerë të arrestuar?
Stefano Sannino, një prej diplomatëve më me ndikim në BE, ka mbi tre dekada eksperiencë në politikën europiane. Ai ka mbajtur detyra të rëndësishme në Komisionin Europian, EEAS, si dhe si ambasador i Italisë në Spanjë. Karriera e tij është shoqëruar edhe me aktivizëm në mbështetje të komunitetit LGBT+, për të cilin është vlerësuar me disa çmime ndërkombëtare.
Cesare Zegretti, me eksperiencë në menaxhim projektesh dhe bashkëpunim ndërkombëtar, ka qenë pjesë e Kolegjit të Europës që prej vitit 2016. Ai mbikëqyr projekte si ERMES, që ndihmon BE-në në ndërmjetësimin e konflikteve dhe proceseve të paqes.
Hetimi dhe heqja e imunitetit
EPPO konfirmoi se kishte kërkuar heqjen e imunitetit diplomatik për të dyshuarit, një hap që u miratua nga institucionet përkatëse. Hetuesit kanë tashmë një afat prej 48 orësh për të vendosur mbi ngritjen e akuzave apo lirimin e personave të arrestuar.
Komisioni Europian ka refuzuar të komentojë, duke u kufizuar në deklaratën se kontrollet kanë të bëjnë me një hetim për aktivitete të periudhës para mandatin të ri të Komisionit të zgjedhur në dhjetor 2024.
Ndërkohë, nuk ka ende informacion nëse ndonjë zyrtar aktual i Komisionit është pjesë e hetimeve. Procesi pritet të zgjerohet në javët në vijim, ndërsa EPPO po analizon dokumentacionin dhe provat e sekuestruara.
